Tuesday, August 4, 2026

Chuyên Gia Dinh Dưỡng Khuyên Nên Ăn Nhiều Cá Hộp Hơn

Giới chuyên gia dinh dưỡng vốn thường chuộng thực phẩm tươi hơn đồ chế biến, nhưng lại có một ngoại lệ: cá đóng hộp. "Đây không chỉ là một chất bổ dưỡng đơn lẻ, mà là một món ăn hoàn chỉnh," ông Colin Robertson, chuyên viên dinh dưỡng, nhận định, nhắc đến lượng chất béo omega-3 cùng sinh tố B12 và D có trong các loại cá béo như cá mòi, cá thu và cá cơm.

Sonal Haerter, phó giáo sư và bác sĩ nội khoa tại Đại học Creighton, cho biết cá hộp — gồm cả cá ngừ, cá hồi và cá trích — vừa giàu chất đạm, vừa ít năng lượng, lại tiện lợi: "Có bán suốt năm, và nếu so với cá tươi thì giá rẻ hơn nhiều." Từng bị xem là món chỉ lấy ra khi hết thức ăn tươi, cá hộp nay trở thành trào lưu trên các trang mạng xã hội, với nhiều công thức được lan truyền rộng rãi như cá mòi hun khói hay các mâm "hải sản nguội" kiểu khai vị. Nhờ vậy, thị trường cá hộp toàn cầu được ước tính trị giá 9,5 tỷ Mỹ kim năm 2022 và dự kiến tăng lên 17,2 tỷ Mỹ kim vào năm 2033.

Lợi ích cho sức khỏe. Cá hộp giàu chất béo, giàu chất omega-3 — loại chất béo thiết yếu mà cơ thể không tự tạo được. Bà Haerter giải thích: "Omega-3 là chất béo tốt, giúp ngăn ngừa bệnh tim, giảm nguy cơ tiểu đường và hạ huyết áp." Hội Tim Mạch Hoa Kỳ khuyến cáo nên ăn hải sản hai lần mỗi tuần để có đủ omega-3. Với người đã có bệnh tim hay mỡ trong máu cao, lợi ích này càng rõ rệt. Ông Robertson còn cho biết chất béo này có tác dụng bảo vệ thần kinh: một nghiên cứu nhỏ năm 2023 cho thấy dầu cá làm chậm sự suy giảm trí nhớ ở bệnh nhân mới chớm bệnh Alzheimer.

Ngoài ra, cá hộp còn cung cấp sinh tố D (tốt cho xương, não và hệ miễn nhiễm), sinh tố B12 (hỗ trợ thần kinh và chuyển hóa), khoáng chất selen (chống oxy hóa), cùng calci và một loại acid amin gọi là taurine — chất có tính chống viêm và chống oxy hóa, "rất hữu ích cho não bộ và tế bào," theo bà Haerter. "Cá mòi đặc biệt giàu taurine."

Loại cá hộp nào tốt nhất? Bà Phoebe Wareham, chuyên viên dinh dưỡng, gợi ý ghi nhớ năm loại giàu omega-3, ít thủy ngân nhất: cá hồi, cá thu, cá cơm, cá mòi và cá trích. Bà cho rằng cá mòi bổ dưỡng nhất trong nhóm này, vì thường ăn luôn cả xương và da — nguồn calci và sinh tố K2 quý giá cho xương, lại rất giàu B12. Một nghiên cứu năm 2026 cho thấy chỉ cần 15 gram cá mòi hộp đã đủ lượng omega-3 khuyến nghị mỗi ngày.

Muốn nhiều chất đạm, ông Robertson khuyên chọn cá ngừ, nhưng vì đứng cao hơn trong chuỗi thức ăn, cá ngừ thường chứa nhiều thủy ngân hơn các loại khác — ăn quá nhiều có thể gây ngộ độc, về lâu dài dẫn đến tê tay chân, mệt mỏi hay lú lẫn. Dù vậy, ông ước tính phải ăn tới mười hộp mỗi ngày mới đáng lo. Bà Haerter trấn an: một khảo sát toàn cầu trên hơn 138.000 mẫu cho thấy 97,6% hải sản đạt tiêu chuẩn an toàn, và lợi ích của omega-3 vượt xa rủi ro kim loại nặng — ngoại trừ phụ nữ có thai hay đang cho con bú, nên hạn chế cá ngừ đóng hộp dưới 340 gram mỗi tuần.

Bà Wareham cũng khuyên nên chọn loại ít muối, và ưu tiên cá ngâm dầu ô-liu — có lợi cho tim và chống viêm hơn các loại nước ngâm khác.

Cách dùng. Đơn giản nhất là ăn với bánh mì nướng, nguyên miếng hay nghiền với muối tiêu. Mùa hè, có thể trộn salad — kiểu Á Đông với sốt mayonnaise, tương ớt, cơm, bơ và rong biển, hoặc kiểu Nicoise với khoai tây, đậu que, trứng luộc và ô-liu, dùng cả dầu trong hộp để pha giấm kiểu Pháp. Cá cơm có thể băm nhỏ trộn vào nước sốt, ăn cùng mì hay các loại hạt như couscous. Cần tránh nấu cá hộp ở nhiệt độ quá cao, vì có thể làm hao hụt chất omega-3, dù chất đạm và khoáng chất vẫn giữ được vì cá đã được nấu sẵn trong lúc đóng hộp.

Bà Wareham kết luận nên ưu tiên ăn cá thật hơn là chỉ dùng dầu cá viên: "Khi ăn nguyên con cá, ta nhận đủ chất đạm — phần giúp no lâu nhất — cùng các dưỡng chất từ xương cá."

Nguồn: Theo National Geographic, ngày 16 tháng 7 năm 2026
https://vietbao.com/p319376a325910/chuyen-gia-dinh-duong-khuyen-nen-an-nhieu-ca-hop-hon
____________________

Monday, August 3, 2026

Canh Chua Rau Muống, Thịt Gà

Trong bốn mùa ở xứ Úc, mùa hè là mùa trồng được nhiều rau muống nhứt. Mùa này, rau muống vừa rẻ vừa tươi non có thể ăn thả dàn thỏa thích để bù những khi trái mùa rau muống 1ký tới mười đồng. Ngoài việc đem xào tỏi, xào chao, luộc chấm tương hoặc chẻ quăn ăn với bún riêu, bà bếp cũng thường nấu canh chua với thịt gà. Cách nấu rất nhanh, đơn giản mà cũng ngon không thua gì món canh chua thập cẩm khóm, giá, bạc hà, cà chua, đậu bắp, tôm cá lung tung.

Vật liệu:
- Hai bó rau muống cọng to lặt lấy chỗ non ngắt từng khúc ngắn
- Vài trái cà chua từ huồm huồm tới chín đỏ
- 1 trái ớt chuông đỏ xắt lát mỏng
- Ngò gai, rau om xắt nhỏ
- 1kg gà (đùi, cánh hoặc ức tùy thích)
- 1 vắt me hột ngâm nước, lượt bỏ hột, lóng cặn
- Muối - Đường - Nước mắm - Bột ngọt



Rau muống lặt lấy khúc non
Cà chua xắt múi cau

Cách làm:
Bắc nồi lên lò, phi tỏi, xào sơ thịt gà cho thơm, chế 1,5 lít nuớc sôi vào nấu cho chín thịt gà, chắt nước me và cho cà chua vô nấu tiếp. Khi cà vừa chín, nêm nếm chua ngọt mặn cho vừa ăn, thả rau muống vào, dùng đũa đảo sơ rồi tắt lò ngay để rau còn xanh.

Khi múc ra tô, rải ngò, gai rau om và vài lát ớt chuông hoặc nếu thích cay thì cho ớt hiểm hay ớt sừng trâu lên mặt. Món canh chua này mà có thêm dĩa sườn xào mặn thì bữa cơm sẽ ngon miệng hơn bất cứ cao lương mỹ vị nào. Mời quý bạn nấu thử coi sao.

Bon appétit!


__________________

Sunday, August 2, 2026

Cafe Seattle

Bs Wynn Tran

By Dr Wynn Tran
Tôi dụi mắt lồm cồm thức dậy khi tiếng máy xay cafe ào ào chạy rè rè phía dưới nhà.

Tùa Tỉa (là Dượng Lớn bên nhà ngoại) đã thức dậy từ sớm. Ông tất bật đổ bụm hạt cafe nguyên chất bóng loáng màu nâu đậm mới rang xong vào cái quặng nhôm đã bạc màu. Ông với tay bật công tắc chiếc máy xay cafe đã cũ. Chiếc máy rung bần bật, lắc lắc từng dòng hạt cafe nâu đen nhúc nhích chạy vào, mất hút vào cái lỗ đen bên dưới cái. Bên dưới máy, dòng bụi cafe xịt ra đen thui phun, chạy thẳng vào bịch nilon bóng để chờ sẵn.

Tùa tỉa đợi bịch nilon vừa đầy thì chụp lấy đầu bịch, vòng tay lấy sợi dây thun cột vào cỗ gọn gàng. Ông chạy xe giao hàng cũng vừa đến, lao vào lấy mấy bịch cafe mới xây bỏ vào giỏ, tất tả quay xe đem đi giao cho mấy mấy quán cafe cóc gần nhà. Tôi không nhìn đồng hồ cũng biết bây giờ là 5g sáng. Mùi cafe mới rang với bơ vừa xay xong thơm phức bay lên lầu, lang thang qua cầu thang gỗ giữa nhà, len lỏi vào phòng tôi ngủ đánh thức tôi dậy.

Từ nhỏ, tôi đã lớn lên trong mùi cafe thơm lừng mới xay mỗi sáng. Bà con bên ngoại buôn bán cafe từ nhiều năm trước. Tùa tỉa thường mua hột cafe tươi từ Lâm Đồng về Sóc Trăng rồi ông pha trộn, rang, xay tại chỗ khiến cafe tại đây luôn thơm mới.

Sau này lớn lên, đi khắp nơi trên thế giới, nếm trải cafe là một thú vui của tôi. Từ ngồi quán cafe quán anh chàng nghệ sĩ nghèo ở Bạc Liêu năm nào nhấm nháp vị đắng cafe đen để học vẽ tranh, đến ngồi cafe cóc xung quanh hồ Con Rùa lúc còn học kiến trúc. Có lúc tôi ngồi cafe trầm ngâm ven sông Thames êm đềm ở London, hay gác chân cầm tách Cafe suy nghĩ nhẹ nhàng khi ăn bánh CroissantParis. Mỗi nơi, trải nghiệm cafe là một trải nghiệm thú vị.

Hôm nay, dạo bước downtown Seattle, tôi thử nghiệm cafe nơi này. Những năm 1970, khi Starbuck mở quán cafe tại khu chợ Pike Place đã hình thành khu cafe nơi đây. Văn hoá cafe downtown Seattle len lõi giữa những toà nhà cao ốc, vào những con phố nhỏ, cho đến công viên rộp bóng cây xanh. Mỗi quán đều tạo ra những nét riêng nhỏ cho riêng mình. Từ quán cafe rang hạt thủ công đến kỹ thuật pha cafe độc đáo bằng AI. Cafe Seattle cũng chảy tận vào các công ty lớn khi có nhiều loại máy pha cafe luôn có sẵn phục vụ nhân viên 24/7.

Chợt nhớ đến buổi tối mưa phùng hôm nào trong quán cafe nho nhỏ ven nhà thờ Đức Bà, tôi có dịp ngồi uống cafe hóng chuyện với hai cô chú khởi nghiệp nghề cafe. Lúc đó, nghe những ước mơ biến cafe Việt thành thương hiệu toàn cầu và xây dựng văn hoá cáfe ở Sài Gòn, tôi thầm khâm phục và mong cho những ước mơ đó sau này sẽ thành hiện thực.

Ngày nay, tầm nhìn của hai cô chú ngày đó đã thành hiện thực. Việt nam đang là nước xuất khẩu cafe thứ 2 trên toàn thế giới. Cafe Việt Nam đã hoà mình vào văn hoá cafe toàn cầu. Các thương hiệu Cafe Việt đã có mặt tại Costco, Walmart, hay Amazon. Tại Seattle, các quán cafe Robusta cafe Việt mọc lên khắp nơi, mang chất caffein mạng mẽ, vị thơm lừng của đất Việt chinh phục những thực khách khó tính nhất.

Tôi gọi một ly cafe ở Downtown Seattle rồi ngồi gác chân trên chiếc ghế xếp dưới tán cây xanh um tùm giữa những toà cao ốc. Nhìn ly cafe đen thơm lừng bốc khói mới pha, tôi thầm nghĩ có khi nào giọt cafe này cũng đến từ Lâm Đồng, nơi Tùa Tỉa năm xưa từng vất vả đi mua từng hạt cafe tươi về xây đánh thức tôi dậy mỗi sáng.



_______________________________

Saturday, August 1, 2026

Khoa Học Nói Gì Về Việc Phụ Nữ Thường Chịu Lạnh Không Nổi?

Dù bên ngoài trời khá nóng, nhiều nhân viên văn phòng, đặc biệt là các chị các cô, vẫn phải mặc áo len và khoác áo khoác, trùm kín mít mà nhiều khi vẫn bị sụt sịt – vì trong văn phòng làm việc mở máy lạnh quá lạnh. Hiện tượng này được gọi là “women’s winter” (xin được tạm dịch là “mùa đông của các nàng”)

Friday, July 31, 2026

Lại... lẩn thẩn!

Chiều hôm qua, tôi đi bộ ngang khách sạn Sài Gòn, Vĩnh Long thì gặp chú Chín, con trai của gia đình quán Tân Tân. Lâu ngày g  Lại... lẩn thẩn! ặp nhau, hai anh em đứng dưới hàng cây, nói vài câu chuyện quê rồi qua chuyện ăn uống.

Tôi hỏi:
– Sao quán mình không thấy bán cá lăng?
Chú Chín cười hiền:
– Chắc tại nguồn cá không có đều. Hôm có, hôm không. Đưa vô thực đơn rồi lỡ khách kêu mà không có thì cũng khó ăn khó nói. Thành ra thôi.

Wednesday, July 29, 2026

Một Hình Ảnh Đẹp Tình Cờ Bắt Gặp

Thu Trần

Hôm trước đi ăn với bạn, mình tình cờ gặp một bác chắc trạc tuổi mẹ mình.

Bác ăn mặc rất chỉnh chu, bước vào nhà hàng Chay, gọi một món mình thích rồi ngồi từ tốn thưởng thức. Không vội vàng, không nhìn ngó ai, cũng không cần ai đi cùng. Đến lúc tính tiền, bác lấy điện thoại ra chuyển khoản nhanh gọn lẹ làm mình bất ngờ vô cùng.

Tự nhiên mình thấy hình ảnh đó đẹp quá.

Tuesday, July 28, 2026

Sự Thật Về Những Con Số Khi Đo Huyết Áp

Hà Thanh Huệ

5 THỜI ĐIỂM CẤM KỴ ĐO HUYẾT ÁP TẠI NHÀ NẾU KHÔNG MUỐN RƯỚC THÊM LO LẮNG VÀ DÙNG THUỐC SAI CÁCH!

(Sự thật về những con số nhảy múa thất thường khiến 90% mọi người hiểu lầm về thể trạng của mình)

Trong quá trình đồng hành cùng mọi người theo dõi sức khỏe tim mạch, Huệ nhận thấy một tình trạng rất phổ biến: Nhiều cô chú, anh chị đo huyết áp tại nhà thấy chỉ số tự dưng tăng vọt hoặc tụt thấp, liền rơi vào trạng thái hoang mang, lo sợ, thậm chí tự ý điều chỉnh liều lượng thuốc hàng ngày.