Tuyết Tháng Năm

Bí Bếp

Nghe nói “tuyết tháng Năm” tưởng đâu chuyện nghịch đời, mùa hè mới ló đầu ra mà tuyết đã lục đục trở lại, khác nào đang ăn tô bún riêu nóng mà ai biểu bỏ thêm cục nước đá vô cho “mát”. Nhưng ở xứ Mỹ nầy, nhứt là mấy vùng phía Bắc, có thứ tuyết không lạnh, không tan thành nước, mà tan thành hắt xì, ngứa mắt, chảy nước mũi, ấy là bông gòn của cây cottonwood.

Nói tới tuyết trắng, người Việt mình dễ nhớ tới bài White Christmas của Bing Crosby. Bài hát ấy, hồi tháng Tư năm 1975, nghe đâu được phát ra như một mật mã cho những người Mỹ còn ở miền Nam sửa soạn di tản. Chuyện ấy thuộc về lịch sử, nghe lại vẫn thấy lạnh sống lưng. Còn cái “White Christmas” tháng Năm ở Seattle hay ở miền Bắc nước Mỹ nầy thì không có trực thăng, không có di tản, chỉ có bông gòn bay trắng trời, và một đám người ôm hộp khăn giấy mà chống đỡ với mùa dị ứng.

Cây cottonwood, nói nôm na cho dễ hiểu, là cây gòn Mỹ. Nó không phải cây xa lạ chi dữ lắm, nhìn bông bay phơ phất cũng gợi nhớ cây gòn ở quê mình. Nhưng cây gòn quê nhà coi vậy còn hiền, còn có chút tình làng nghĩa xóm. Còn cây gòn Mỹ thì nó làm việc rất đúng tinh thần kỹ nghệ Hoa Kỳ, đã xả bông là xả có năng suất, xả đại trà, xả không cần hỏi ý kiến cư dân chung quanh.

Ở Seattle, tới mùa nầy, có chỗ bông gòn bay rồi dồn lại từng mảng trắng hếu bên lề đường, dưới gốc cây, trên bãi cỏ, nhìn thoáng qua tưởng tuyết đầu mùa. Ai mới tới xứ Mưa, chưa biết chuyện, có khi còn thấy đẹp, thấy thơ, thấy muốn chụp hình đăng Facebook. Nhưng dân ở lâu thì khác. Nhìn nó bay là biết, thôi rồi, mùa hè tới, và cái mũi mình cũng sắp tới kỳ “làm việc ngoài giờ”. Bông gòn bay trong gió nhìn thì nhẹ nhàng, nhưng nó kéo theo đủ thứ phấn hoa, bụi bặm, và những cơn hắt xì nghe muốn rung cửa kính.

Người Mỹ nói cây cottonwood là cây bản địa, sống lâu, sống dai, có cây thọ tới trăm năm. Nó mọc theo bờ sông, ven hồ, trong công viên, trong xóm nhà, nói chung chỗ nào có đất, có nước, có chút tự do dân chủ là nó mọc. Người ta còn nói nó có lợi cho môi trường, cho chim chóc, cho bóng mát, cho hệ sinh thái. Tôi nghe vậy thì cũng gật đầu cho phải phép, chớ trong lòng chỉ nghĩ, lợi cho ai không biết, chớ cái mũi mình thì thiệt hại thấy rõ.

Hồi trước tôi có một dạo sống ở Bismarck, North Dakota. Cái xứ ấy mùa đông lạnh tới mức con người nói chuyện cũng muốn tiết kiệm lời, sợ hơi thở đóng băng giữa chừng. Tôi ở trong một khu phố khá xinh, loại khu “nhà ngói” của địa phương, đường sá sạch sẽ, nhà cửa đàng hoàng, hàng xóm nhìn nhau cũng lịch sự. Ngay trong khu ấy có một cây cottonwood đại thụ, đứng sừng sững như ông hương cả của xóm. Cây cao lớn, tàng rộng, coi bộ đàng hoàng lắm. Nhưng tới mùa xả bông thì ôi thôi, ông hương cả ấy hóa ra ông chủ hãng bông gòn.

Mỗi năm, cứ khoảng tháng Tư, tháng Năm, nó bắt đầu làm nhiệm vụ. Bông gòn bay trắng cả sân, cả hiên nhà, cả lối đi, chui vô kẹt cửa, bám vô xe, vướng vô tóc, lảng vảng trong không khí như oan hồn của mùa đông chưa chịu siêu thoát. Cả khu phố ai cũng ngán. Người dị ứng thì khỏi nói, mặt mày đỏ hoe, mắt cay xè, mũi chảy ròng ròng, đi đứng như người vừa khóc một cuộc tình buồn nào đó.

Khổ nỗi, ghét thì ghét, nhưng muốn cưa cây xuống đâu phải dễ. Luật thành phố bảo vệ cây lớn, cây bản địa, cây lâu năm, không cho muốn đốn là đốn. Thế là cư dân trong khu, toàn những người bình thường, đóng thuế đầy đủ, sống có trật tự, bỗng nhiên biến thành một nhóm “nghĩa quân chống cottonwood”. Họp kín có, bàn mưu có, than thở có, nghiến răng cũng có. Nghe đâu có người đề nghị đóng đinh vô thân cây, người khác nói đục lỗ, có người còn nghĩ tới chuyện lén đổ nhớt xe. Toàn những kế hoạch nghe vừa tội lỗi, vừa buồn cười, vừa rất con người.

Nhưng cây cottonwood ấy coi bộ có căn mạng lớn. Bao nhiêu mưu kế của dân chúng, nó không xi nhê gì hết. Nó vẫn đứng đó, tỉnh bơ, như ông già từng trải nhìn đám con cháu nóng nảy. Năm sau tới mùa, nó lại tiếp tục xả bông, trắng cả khu phố. Nó không cần nói, nhưng coi bộ như muốn nhắn nhủ, “Mấy người cứ họp, cứ bàn, cứ mưu sâu kế độc, còn tôi thì cứ đúng mùa là làm phận sự của tôi.”

Nghĩ cũng tức cười. Ở xứ Mỹ, con người có luật lệ, có hội đồng thành phố, có quyền khiếu nại, có giấy phép, có đủ thứ thủ tục văn minh. Vậy mà trước một cây gòn già, cả khu phố đành bó tay. Cây không cãi, không kiện, không xin phiếu bầu, mà vẫn thắng đều đều. Nó thắng bằng cách sống dai, đứng lì, và mỗi năm xả bông đúng hẹn.

Bởi vậy, “tuyết tháng Năm” nghe thì thơ mộng lắm. Nhưng ở đời, có nhiều thứ nhìn xa thì thơ, tới gần mới biết là bụi. Bông gòn cottonwood cũng vậy. Nó bay trắng trời, đẹp thiệt, nhưng đẹp theo kiểu làm mình vừa ngắm vừa hắt xì. Nó là một mảng đời rất Mỹ, rất mùa hè, rất thiên nhiên, và cũng rất phiền phức.

Ở quê mình, thấy bông gòn có khi nhớ ruộng đồng, nhớ gối bông, nhớ mấy chuyện cũ kỹ của một thời. Còn ở xứ Mỹ, thấy bông gòn bay là nhớ thuốc dị ứng, nhớ khăn giấy, nhớ cái mũi đỏ, và nhớ rằng thiên nhiên đôi khi cũng biết giỡn mặt con người. Tuyết tháng Năm, nói cho cùng, không lạnh ở ngoài da, mà lạnh trong cái cảm giác bất lực, khi mình đứng nhìn một cây gòn già thong dong làm khổ cả xóm, mà chẳng ai làm gì được nó.

Bí Bếp

https://www.facebook.com/share/p/1726PHeFtb/

________________________

Đừng nhẹ nhàng nói câu "già rồi thì vào viện dưỡng lão".

 NGỌC

N

Chỉ cần bạn đi chăm sóc một người già không thể tự chủ được vệ sinh cá nhân, không cần nhiều, chỉ cần hai tháng thôi. Bạn sẽ nhận ra rằng, cuộc sống tuổi già của mỗi người đều nhuốm màu "mưa máu gió tanh". Lời này nghe có vẻ tàn nhẫn, nhưng những ai từng trải qua đều hiểu. Đó không phải là một tuổi già yên bình như trên phim ảnh.

Đó là những vết loét ép ra khi trở mình, là sự kháng cự vô thức khi được bón cơm, là việc bài tiết không thể tự chủ lúc nửa đêm, và theo sau đó là sự im lặng pha trộn giữa mệt mỏi và bất lực. Hai tháng là đủ để bạn nhìn thấu bộ mặt chân thực nhất của sự già nua. Nó lột bỏ mọi danh phận xã hội và thể diện, đưa một con người trở về với những nhu cầu nguyên thủy nhất: được làm sạch, được cho ăn, được di chuyển.

Còn người chăm sóc, trong sự lặp đi lặp lại của lao động và mùi cơ thể ngày qua ngày, sẽ dần cạn kiệt kiên nhẫn và nhìn thấu những góc khuất u tối nhất của nhân tính. Sự bất lực về thể xác chỉ là chương mở đầu, sự giằng xé về nhân tính mới là vở kịch chính.

"Trước giường bệnh lâu ngày", thứ bị thử thách chưa bao giờ chỉ là lòng hiếu thảo. Đó là sự tính toán xem ai bỏ tiền, ai góp sức giữa anh chị em; là ánh mắt đôi khi lóe lên sự tê liệt và chán ghét của người bạn đời gắn bó lâu năm; là chính bản thân người già, từ sự áy náy khi tỉnh táo đến sự cố chấp và giày vò khi lú lẫn.

Bạn sẽ nhận ra rằng, tình yêu rất vĩ đại, nhưng sự mệt mỏi và vụn vặt có thể mài mòn mọi sự vĩ đại đó. Những người thân mà bạn từng ngước nhìn, từng thấy họ mạnh mẽ và tinh tế, trong vũng bùn cuối cùng của cuộc đời, có thể trở nên xa lạ đến mức không nhận ra. Và chính bạn, sau một lần dọn dẹp chất thải nào đó, soi gương cũng chẳng thể nhận ra người đang nhíu mày, mắt vằn tia máu kia là ai.

Cái gọi là "mưa máu gió tanh" ấy, không thấy ánh đao kiếm, nhưng nhát nào cũng đâm vào tim. Nó tiêu diệt ảo tưởng lãng mạn của bạn về việc "già có nơi nương tựa", tiêu diệt sự ngây thơ khi bạn nghĩ rằng "chỉ cần có tiền thuê điều dưỡng là giải quyết được". Nó làm bạn hiểu ra rằng, già nua là một cuộc hành hình chậm chạp và không thể đảo ngược, còn người đồng hành là chứng nhân cùng chịu hình phạt đó.

Vì vậy, đừng nhẹ nhàng nói câu "già rồi thì vào viện dưỡng lão". Những người thực sự từng đến đó mới biết, dù là cơ sở cao cấp đến đâu cũng không tránh khỏi việc chăm sóc "tiểu tiện, đại tiện" cơ bản nhất, không tránh khỏi cuộc chiến về tôn nghiêm khi một con người đối mặt với sự tước đoạt vô tình của thời gian.

Sự già nua thực sự bắt đầu từ khi mất đi thể diện. Và tình yêu đích thực là khi đối phương không còn chút thể diện nào, bạn vẫn sẵn lòng đối đãi bằng sự dịu dàng. Nhưng sự dịu dàng này cần một nguồn năng lượng khổng lồ chống đỡ. Nó có thể đến từ trách nhiệm, cũng có thể bị đánh sập bất cứ lúc nào bởi sự mệt mỏi vô bờ bến.

Người từng chăm sóc người già sẽ biết sợ cái già, không phải sợ chết, mà là sợ một ngày nào đó mình cũng phải ra đi trong hình hài như thế... sống theo cách đó, làm lụy đến người mình yêu thương, cũng sợ rằng cuối cùng bản thân sẽ trở thành tâm điểm tạo ra sự 'mưa máu gió tanh' ấy. Khi còn có thể cử động, hãy đối xử tốt với bản thân một chút. Khi cha mẹ còn đó, hãy dành thêm chút kiên nhẫn để ở bên cạnh họ. Đây không phải là ủy mị, mà là một chút lòng từ bi đối với những người đang trên hành trình này sau khi đã nhìn thấy phong cảnh nơi cuối con đường.

Cuối cùng sẽ có một ngày chúng ta hiểu ra rằng: Đề thi cuối cùng của cuộc đời không phải là làm sao để sống huy hoàng, mà là làm sao để rời đi một cách có tôn nghiêm và ít gây ra bão giông nhất có thể. 

Bởi vậy đừng đợi đến khi tuổi già ập tới mới nghĩ đến sức khỏe. Tuổi già không bắt đầu từ ngày tóc bạc, mà từ ngày chính mình ngừng chăm sóc sức khỏe. Hãy bắt đầu từ hôm nay, khi vẫn còn đủ sức để lựa chọn.

Những gì bạn chăm sóc cho cơ thể hôm nay chính là phẩm giá và sự tự chủ của chính mình trong tương lai.

Ngọc
https://www.facebook.com/share/1GK1koaepY/?mibextid=wwXIfr

_______________________________

THẠCH LÀM TỪ LOÀI CÂY QUÝ Ở ĐÀI LOAN

BÁNH TRỨNG THẰN LẰN - MÓN XUẤT PHÁT TỪ HOÀNG GIA THÁI LAN

Món bánh trứng thằn lằn. 

Bánh trứng thằn lằn gây tò mò thực chất là món ngọt hoàng cung, làm từ nhân đậu xanh, vỏ chiên giòn, kết hợp vị mặn ngọt giống trứng thằn lằn.

Tương truyền, vua Rama I (1782–1809) thèm thưởng thức trứng thằn lằn nướng ăn kèm măng cụt - món được xem là đặc sản vương giả lúc bấy giờ.

Khi Ta Già Đi..

 Khi ta già đi, ta sẽ không nhắc nhở con cháu về một điều gì đó quá cũ, rót vào tai chúng mãi một câu chuyện xa xưa, hay dặn dò chúng những điều hết sức lạc hậu. Cho dù nói nhiều hay ít thì con cháu nó vẫn cho rằng, đó chỉ là lý lẽ vớ vẩn của người già.

ĐỪNG BẮT TÔ PHỞ GÀ GÁNH CẢ NGÀN NĂM VĂN HIẾN

BÍ BẾP

Dạo gần đây, thỉnh thoảng tôi đọc được vài bài viết nghe rất “lên đời” về văn hóa, nghệ thuật và ẩm thực ở miền ngoài. Nào là ca sĩ miền Bắc có vẻ hợp với nhạc thính phòng hơn, còn ca sĩ miền Nam thì hình như chỉ chuyên trị bolero, nhạc sến, nhạc mùi. Rồi lại có những lời quảng cáo nghe rất trang trọng, kiểu như “Phở gà Hà Nội, nét di sản tinh tế của đất Kinh kỳ.” Thoáng đọc qua thì thấy chữ nghĩa rất có mùi văn hóa, bay lượn như khói trầm trong đình làng. Nhưng ngẫm kỹ, cũng nên thong thả một chút, kẻo tô phở gà chưa kịp nguội mà đã bị bắt đội mão “di sản”, mặc áo “ngàn năm văn hiến”, rồi đứng nghiêm chào lịch sử.

Ở Lại Mỹ Hay Trở Về VIỆT NAM Khi Về Già ?

Có lẽ đây là một trong những câu hỏi khiến nhiều người Việt xa xứ trăn trở nhất khi bước vào tuổi xế chiều. Sau bao năm tháng bôn ba, làm việc, gây dựng cuộc sống nơi đất khách, đến một lúc nào đó, người ta lại tự hỏi : “Mình nên ở lại Mỹ hay trở về Việt Nam để sống những năm tháng còn lại ?”.