Thursday, February 12, 2026

TẤT BẬT NGÀY CẬN TẾT

ĐINH TẤN KHƯƠNG

Hôm nay, ngày 30 tết hầu hết mọi người trong nước cũng như ở hải ngoại đều tất bật để hoàn tất việc mua sắm và chuẩn bị cho những ngày đầu xuân. Thiệt cũng lạ, hổng biết tại sao người ta cứ gọi ngày 30 tháng chạp là “ngày 30 tết”. Có lẽ nên gọi là “ngày tất niên” hay là “ngày cuối năm” thì nghe có phần hợp lý hơn chăng? Thôi thì, ai muốn gọi sao cũng được, miễn là nghe có hơi hướm của tết là được rồi.

Nhớ lại thời niên thiếu của mình, những ngày cuối năm là những ngày tất bật nhất. Mẹ tôi gần như phải thức thâu đêm để làm đủ mọi thứ bánh mức chuẩn bị cho ngày tết, Nào là mức gừng, mức bí, mức dừa, mức me, mức chanh và làm cả bánh bò, bánh thuẫn, bánh in, bánh ít lá gai, bánh tét, bánh chưng cũng như làm nem chua, giò thủ, gói bì, tai heo ngâm nước mắm, củ kiệu, cà rốt và củ cải trắng ngâm chua ngọt, thịt kho hột vịt… ôi thôi đủ mọi thứ!

Riêng phần tôi thì cũng phải mệt mỏi theo cái tất bật đó của mẹ mình trong mấy ngày trước tết. Bữa nào làm thành công, thấy mẹ vui thì tôi được vui theo. Bữa nào “tác phẩm” của mẹ thua sút tác phẩm của những người thân quen thì mẹ lại buồn rười rượi, quyết phải làm lại cho đến khi đạt được như ý mới thôi. Tinh thần “thi đua” đó đã khiến cho mọi người, trong đó có tôi, mệt mỏi từ ttinh thần lẫn với thể xác. Đến ngày 30 thì sức của ai cũng đuối. Đuối, mà tôi còn phải hoàn tất công việc chùi bóng mấy bộ đèn và lư hương bằng đồng trên bàn thờ, lau bằng cát với những trái chanh tươi và me chua đập dập để lấy nước chớ đâu có phải là với dung dịch đánh bóng như thời nay. Mà ngày đó cũng không có bao tay như bây giờ. Chùi bóng xong thì mấy cái móng tay đen thùi lùi và hai tay thì muốn xụi lơ, đau mỏi suốt mấy ngày liền. Có lẽ do sức trẻ nên chóng hồi phục, rồi niềm vui trong mấy ngày tết cũng khiến mình dễ quên những khó nhọc trước đó?

Bây giờ, nhớ lại những ngày cận tết đó mà thấy “oải” kinh khủng. Không biết mọi người chuẩn bị tết “kiểu như vậy” để được gì, Nhà nào cũng có đủ thứ bánh mức, đem ra mời khách mà có thấy ai muốn ăn đâu. Mấy đứa con nít thì chỉ thích và được cho ăn bánh, còn các thứ mức thì gần như để làm kiểu và để khoe tài với nhau mà thôi. Có lẽ là muốn cho người ta khen ngợi một phần về “công-dung-ngôn-hạnh” của người phụ nữ truyền thống? Cái truyền thống cột chặc người phụ nữ Á châu mình, chỉ biết lẩn quẩn trong nhà để đàn ông trở thành những vị “hoàng đế tại gia”!

Nhớ lại những năm trước đây, dù ở xứ người nhưng thường được nhắc nhở cho nhau nghe là phải giữ gìn truyền thống của người phụ nữ Việt Nam. Là nên dạy con gái của mình phải biết nấu ăn, phụ giúp những công việc bếp núc và lau dọn nhà cửa…để mai kia về nhà chồng khỏi bị khinh khi!

Bản thân tôi không dám có ý trái chiều nhưng cũng nhận thấy lời khuyên ấy khó thực hiện cho con gái mình. Vì lúc đó cháu vừa đi học vừa làm thêm hai jobs: phụ bán tiệm thuốc tây vào hai ngày cuối tuân và phụ bán ở cửa hàng David Jones vào ban đêm. Thấy cháu mệt mỏi quá , có khuyên cháu là không nên làm thệm, nói rằng ba mẹ cũng có đủ tiền để giúp nếu con cần đến nhưng cháu nhất định không chịu nghe, cho nên vợ chồng mình cũng muốn thả lỏng cho cháu. Chuyện tương lai tính sau!

Vợ mình thì có vẻ lo lắng nhưng mình thì lại có ý nghĩ khác chiều. Nghĩ, chẳng lẽ phải dạy con gái mình trở thành “osin” cho chồng nó hay sao, thời nay ở Việt Nam cũng đã thay đổi khá nhiều về quan điểm sống huống hồ chi là ở xứ người. Cũng may, từ khi đi làm xa cháu đã biết tự nấu ăn, biết dọn dẹp nhà cửa chu đáo mà không cần sự dạy dỗ từ người mẹ (vì không tự làm thì ai vào đây mà làm cho!).

Quay lại chuyện ngày 30 tết, những năm trước đây chúng tôi vẫn phải làm việc cho đến hết ngày 30 tết. Cũng nhờ mọi người lo sắm tết cho nên quên cả bệnh vì thế cũng tranh thủ để về sớm mà lo thủ tục cúng rước Ông Bà. Nhiều lần, vừa mới cúng rước xong thì cũng lại tới giờ cúng giao thừa!

May mắn là năm nay, 30 tết nhằm vào ngày nghỉ trong tuần cho nên có được nhiều thì giờ, sáng sớm lên thăm mộ mẹ rồi về sửa soạn cúng rước, cảm thấy thoải mái hơn mọi năm rất nhiều. Hứa rằng, những năm tới, ngày 30 tết là phải nghỉ, sức khỏe bây giờ không còn cho phép “tất bật” như ngày xa xưa nữa. Vợ nghe nói là “duyệt” liền!

Phải nhìn nhận rằng, những ngày cuối năm của tây và của ta có nhiều khác biệt. Cuối năm, các cửa hàng của tây thì hạ giá rất nhiều sản phẩm giúp cho mọi người ăn tết thoải mái, còn cửa hàng của ta thì chém thẳng tay, nhất là ngày 30 tết mà hút hàng thì giá tăng cao chóng mặt, khiến nhiều người ăn tết mất vui. Những ngày trước tết thì tây lo chuẩn bị cho chuyến đi xa vui vầy với gia đình trong những ngày đầu năm. Còn ta thì tất bật, nhiều khi bị sức ép khiến cho nhiều người cảm thấy mệt mỏi, sợ hơn là vui với mấy ngày tết.

Có người xa xứ muốn về vui tết quê nhà với gia đình mà không dám về. Hỏi, thì cho biết là có quá nhiều cháu chắt cho nên sợ chuyện “lì xì mừng tuổi”. Có lần về, lì xì mỗi cháu tờ hai trăm ngàn đồng mà bị chê là ít khiến hết vui. Thế là những năm sau, đành gởi mẹ bài hát “xuân nầy con không về”!

Có người bảo rằng, nếu có được một lời ước thì xin được ước rằng: “ cho tôi được chết trong mấy ngày cận tết và được sống lại vào những ngày sau tết để khỏi mệt mỏi”. Như vậy thì ngày tết và những ngày trước tết quả thật là những ngày đáng sợ cho một số người?

Dẫu sao thì chúng ta cũng không thể và không nên quên truyền thống Tết, đã được lưu truyền từ nhiều ngàn năm qua. Nhưng tùy hoàn cảnh mà gói gọn sao cho thích hợp để không làm kém vui trong những ngày mở đầu cho một năm mới.

Sydney, Giao thừa xuân Canh Tý 2020

đinh tấn khương

___________________

Wednesday, February 11, 2026

Chuyện bệnh viện ở VN

Kể chuyện cách nay chục năm. 

Mình đang ngồi làm bệnh án, thấy cô hộ sinh nói thai phụ “leo lên bàn nằm đi em”, 1 phút sau vẫn thấy đứng. 

Leo lên bàn đi em, để chị khám. 

Thai phụ vẫn không leo. 

Mình bước vào phòng sanh xem, ối trời ơi, cái bàn toàn má.u. 

Mình nói “D, em vào nằm lên cái bàn đi coi nằm được không, nếu em nằm được thì hãy nói bệnh nhân nằm không thì phải thay cái tấm trải khác đi. Cái này người ta gọi là quan liêu đó em”. 

Lúc này nó mới vào coi. 

Có lần chính mình đi khám tim mạch, cô điều dưỡng nói “nằm xuống đi”

Mình không nằm vì thấy cái giường bẩn quá. 

Con nhỏ quát “nằm xuống đi”. 

Mình nói “vô đạo đức”. 

Nó cãi mình sao nói nó vô đạo đức, nặng nề vậy?

Mình nói nó “cái đó là vô đạo đức đó em. Cái giường em phải nằm được thì hãy nói bệnh nhán nằm, còn thấy bẩn em không nằm được thì đừng nói bệnh nhân nằm vì họ cũng giống em, đều là con người. Hiểu không”?

Năm 2011. Mẹ mình bị tai nạn phải chụp CTbệnh viện đa khoa trung ương Thái Nguyên

Cái chỗ để đầu toàn máu, mình không cho mẹ mình nằm thì cậu kỹ thuật viên quát “có nằm lên không, không thì thôi khỏi chụp”. 

Mẹ mình nằm chấn thương, mấy cái chai dịch truyền xong mình để lại hết. Mình cũng chủ quan, sau mới thấy trên chai ghi tên Vinh trong khi Vinh không phải tên mẹ mình. 

Thuốc kháng sinh ngày 2 cữ, cách 12 tiếng thì buổi sáng mấy bả truyền luôn một lần. 

Lần đó mình có viết thư phản ánh gửi ban giám đốc. 

Sau bạn mình kể lại: Các thầy bảo “cô này là học trò cũ mà bây giờ ra trường đi làm ở đâu rồi trở về lại làm đơn phản ánh bệnh viện”. 

Mình không nghĩ thầy mình lại có tư duy như vậy, không lẽ cứ học trò là thấy sai cũng không được phản ánh?

Vì sáng nay mới có chuyện không hài lòng nhưng mình không tiện kể, kể chuyện hồi đó thôi nhưng chắc hồi này vẫn còn.

Trang này có 16.000 người theo dõi và chắc chắn có nhiều người làm ngành Y nên mình viết bài này hy vọng các bạn đọc được và thấy cái sai của đồng nghiệp.

Không ai đúng hết nhưng phải thấy sai, biết sai để sửa, để tránh. Điều quan trọng nhất là phải nghĩ đến/tôn trọng sự an toàn về sức khoẻ và quyền lợi của những người đang trả tiền để sử dụng dịch vụ của chúng ta. 

Viết chỗ này không hay nhưng không còn chỗ nào để bày tỏ cả. Chính tôi là người trong ngành nhưng tôi rất ớn khi có bệnh phải đi khám.

Vấn đề đầu tiên là sợ các mẹ thiên hạ giao tiếp, không chủ ngữ gì cả, coi bệnh nhân (khách hàng) là người thấp hơn mình.

Hai nữa là vấn đề vệ sinh.

Lơ Nhòn https://www.facebook.com/share/p/14RzB263Dg9/?mibextid=wwXIfr

________________________________

Tuesday, February 10, 2026

Tình Người?

Lúc nhỏ cõng tôi đi học, ba hay nói: “Mẹ mày nhẫn tâm với cha con mình lắm!” Tôi có cảm giác phải cõng tôi trên đường dài bao xa cũng không làm ba mệt mỏi bằng việc ông luôn mang trong mình ý nghĩ đó suốt bao năm trời. Sau này, khi tôi lớn lên, ba vẫn nói với tôi như vậy trong những cơn say. Tôi định bụng hỏi ba, nhưng chưa một lần nói: “Ba nói mẹ nhẫn tâm, nhưng ai là người đã gieo vào trái tim mẹ những giọt đắng ấy, hả ba?”

Tôi nhớ rất rõ một ký ức khi tôi lên bốn. 

Nửa đêm, sau khi người bạn nhậu cuối cùng của ba ra về, ông đứng lên đá lật chiếc mâm làm bể hết đống chén đĩa rồi vào buồng, nắm tóc và lôi đầu mẹ tôi ra ngoài. Trước đó mẹ tôi nằm trên giường, cằn nhằn đay nghiến việc ba nhậu nhẹt. Tôi nằm phía trong, mắt mở trao tráo, lóng tai nghe. Chỉ có tiếng mẹ chửi, ba tuyệt không nói lời nào, ông tập trung vào hành động. Một tay nắm tóc lôi đi, một tay ba tát vào đầu mẹ trong lúc mẹ đánh liên hồi vào người ba nhưng chẳng thấm tháp gì. Tôi nhớ là ba chỉ dùng tay đánh mẹ mà chưa bao giờ dùng chân, không biết do thiếu kỹ thuật hay vì ông cũng có đặt ra nguyên tắc và tuân thủ kỷ luật khi đánh vợ. Nếu ba tôi dùng đến chân, có lẽ mẹ đã không sống nổi đến giờ. Lúc ba tôi lôi mẹ ra đến cửa, hai chị tôi lúc này đã bật dậy chạy đến can ngăn. Chị Hai ôm và lấy người che cho mẹ, chị Ba cố giữ lấy tay ba, hai người chỉ dám can ngăn nhưng không dám làm gì ba cả, bởi vì họ cũng rất sợ ông!

Tôi đã chui ra khỏi mùng từ lâu, nhưng chỉ biết ngồi trên giường nhìn cảnh một người đàn ông và ba người phụ nữ trong gia đình mình đang quần nhau. Hồi đó nhà tôi ở là nhà sàn, được cất trên một cái hầm nuôi cá, cao gần hai mét so với mặt nước bên dưới. Cây cầu ván bắt từ nhà ra đường lộ chỉ vừa một người đi, cũng không có tay vịn. Linh cảm sắp có chuyện xấu, tôi bước xuống giường, chạy vô bếp tìm khúc củi khô to nhất, cầm chặt trên tay. Vừa lúc đó, hai chị tôi cũng nhận ra ý định của ba, ông muốn dìm đầu mẹ tôi xuống hầm cá. 

Ba tôi ra tay lạnh lùng lắm, tưởng như ma nhập ổng. Thân thể của mẹ tôi bị lôi trượt dài trên cây cầu ván, phía dưới là hầm cá, hai chị tôi lúc này đã bị hất văng ra. Mẹ tôi chới với, thứ duy nhất lúc đó bà có thể nắm giữ chính là bàn tay ba tôi. Sau này có lần mẹ và ba chị em tôi ngồi ôn lại chuyện xưa, có nhẩm tính số lần mẹ bị ba nhận nước, bốn mẹ con ngồi kể nhau nghe như đang nói chuyện phim trên vô tuyến. Cách đó mười bước, ba tôi nằm võng hút thuốc giả vờ không nghe thấy, mắt ông nhìn xa hơn biển. Nè ba, có coi phim đó không? Tôi định chọc ổng vậy nhưng chắc ông không cười đâu.

Hai mươi mấy năm sau, ba tôi lâm bịnh nặng, nằm một chỗ suốt hai tuần lễ. Mẹ kè ba vào nhà tắm để rửa ráy và tắm cho ông. Ba tôi lúc này yếu xìu, tay ông ốm như cây mía lau, cố gắng bám chặt vào người mẹ tôi, lần từng bước, người run rẩy. Chắc ba thấy đoạn từ giường đến nhà tắm xa bằng sáu mươi năm cuộc đời. Tôi mà là mẹ, tôi sẽ nghĩ rỡn trong bụng: “Lúc này mình buông tay ra cho ổng té chơi? Để coi ổng đau ở đâu khi bị vợ đối xử không có tình người?”

Tình người? Mãi đến bây giờ, tôi vẫn đặt câu hỏi cho mình: Có tồn tại tình người trong lúc người ta bị cơn giận điên cuồng chiếm giữ và phẫn hận trút nó lên đầu người khác? Đêm đó, lúc bị lôi ra tới giữa cầu thì mẹ tôi đã kiệt sức, ba tôi chỉ cần buông tóc bà ra là bà sẽ rơi xuống nước. Nhưng đúng lúc đó ba chững lại, chắc ông cảm thấy lưng mình đau. Đó là do tôi từ đằng sau, dùng khúc củi gáo khô đánh thiệt mạnh, đánh hết sức, đánh liên tục vào lưng ba tôi, miệng tôi ấp ới trong tiếng khóc ròng rã: “Ụ má mày, ụ má mày, buông mẹ tao ra...” Lúc đó tôi bị nói đớt và không đủ sức để chửi lớn. Rất nhanh, ba quay sang dùng một tay nhấc bổng tôi lên và có vẻ muốn quăng cái của nợ tôi xuống hầm cá. Từ phía trong hai chị tui khóc thét lên, la lớn: “Ba ơi, đó là thằng Dư, con ba, thằng Dư, nó mới bốn tuổi!” Ông ngừng lại, nhìn tôi dưới ánh sáng lập lờ của chiếc đèn dầu hắt ra từ trong nhà, rồi ông thả tôi xuống. 

Ông đã nhìn thấy gì mà dừng tay? Có phải ông đã thấy một phiên bản của chính ông, ông nhận ra thằng con trai nhỏ xíu của ông đang thừa hưởng gia tài từ ba của nó: đôi mắt giận dữ như điên dại, tiếng chửi rủa đầy căm hờn phẫn uất, cái bàn tay bé xíu kia đã học được cách làm đau ruột thịt của chính mình. Rồi mai sau tôi sẽ lại nối tiếp con đường của ông? Mọi thứ bỗng trở nên yên tĩnh lạ thường, tôi ngưng khóc, hai chị tôi ngưng la hét, ba tôi dừng cơn thịnh nộ. Mẹ tôi lóp ngóp dưới nước. Ba ẵm tôi vào nhà, khoá cửa lại. Hai chị nhảy xuống hầm kéo mẹ tôi lên.

“Nhẫn tâm!” Ba nói với tôi lúc mẹ bỏ ra đi biền biệt sau cái đêm đó không lâu. “Mẹ mày nhẫn tâm bỏ mày ở lại!” Rồi ông cất giọng hát bài vọng cổ ‘Lòng dạ đàn bà’, nhấn mạnh câu cuối với giọng ngọt như nghệ sĩ Minh Vương. “Đàn bà lòng dạ hiểm sâu / Ngoài môi lại nói những câu chung tình”. Nhẫn tâm? Nhưng ai đã gieo vào trái tim của mẹ những giọt đắng ấy, hả ba? Khi xưa, tôi còn quá nhỏ để hỏi ông câu đó, tôi chỉ biết ngồi khóc cùng ông lúc hai cha con đi đồng về và phát hiện mẹ và hai chị tôi đã bỏ nhà đi. Một thời gian dài, tối đến tôi thấy ông cứ ra chiếc cầu trước nhà hút thuốc và đưa mắt đăm đăm nhìn lên bầu trời đêm. Ai có thể hiểu được cái nhìn xa xăm ấy của ba chôn giấu những gì. 

(Tuấn, 29 tuổi, dạy học tại TPHCM) 

---

Trên đây là tự sự của một bạn đọc “Tìm mình trong thế giới hậu tuổi thơ”. Cuốn sách lay động, thôi thúc bạn đọc quay về với tuổi thơ đau khổ của mình. Đây là một điều thật ý nghĩa, bởi kể ra được, đối diện được với nỗi đau, là bước đầu tiên của hành trình chữa lành.   

Mong tiếp tục nhận được câu chuyện của các bạn.


__________________________

Monday, February 9, 2026

Bạn Chính Là Cả Thế Giới Của Riêng Mình

.

Là một bác sĩ quan sát rất nhiều lần sự ra đi của bệnh nhân và những lần bệnh nhân bước vào cửa tử, mình chợt nhận ra đời người chẳng có ý nghĩa cao siêu gì cả, con người chỉ đến khi cận kề cái chết mới có thể hiểu, đời người thực chất là một cú lừa được bao bọc bởi những dục vọng của lòng tham

Sáng nay một bệnh nhân nam 42 tuổi di chứng sau tai biến, anh liệt hoàn toàn tay trái, ngồi cạnh tôi và nói rằng “cả một thời tuổi trẻ nổ lực và cố gắng để dành dụm mua được 3 miếng đất, giờ ngã bệnh bán sạch hết rồi bác sĩ ơi” tôi ngồi lặng người một lúc, nhìn vào ánh mắt ấy tôi hiểu, nhiệm vụ chính của đời người căn bản không phải là mua nhà, mua xe, học hàm học vị. Cũng không phải là những hành động tức thờ, tất cả đó thực chất chỉ là ham muốn chứ không phải chân tướng.

Sunday, February 8, 2026

Con đành buông tay

Lê Xuân Mỹ

Mẹ Ơi, con đành buông tay cho Mẹ về bên Ba!

Là con trai trưởng trong một gia đình có chín anh em, tôi sống với Mẹ trong hầu hết bảy mươi bốn năm đời mình. Chỉ có hai lần tôi phải xa Mẹ lâu nhất, mỗi lần tám năm, đều liên quan đến nước Mỹ và Mẹ.

Saturday, February 7, 2026

Bớt bạn, bớt bè, bớt những cuộc vui vô nghĩa .. đời tự nhiên nhẹ tênh.

SD 
Có một giai đoạn trong đời, người ta thích đông vui. Càng nhiều bạn càng thấy mình “có giá”. Càng nhiều cuộc hẹn càng sợ bị bỏ lại phía sau.

Nhưng rồi đến một lúc, bạn bắt đầu mệt. Mệt vì phải gượng cười. Mệt vì những mối quan hệ chỉ xoay quanh ăn uống, than thở và so sánh. Mệt vì đi rất đông… nhưng về lại thấy trống rỗng.

Friday, February 6, 2026

Chuối Chín

Bs Wynn Tran 

Mấy hôm nay mưa quá, tôi quên mất thăm chừng buồng chuối của mình.

Mấy tháng trước, khi búp chuối bắt đầu ló dạng, tôi đã mong ngóng buồng chuối từ cây chuối bự nhất góc vườn. Tôi đoán sẽ nó rất to và bự.