Wednesday, June 3, 2026

BÁNH TRỨNG THẰN LẰN - MÓN XUẤT PHÁT TỪ HOÀNG GIA THÁI LAN

Món bánh trứng thằn lằn
Bánh trứng thằn lằn gây tò mò thực chất là món ngọt hoàng cung, làm từ nhân đậu xanh, vỏ chiên giòn, kết hợp vị mặn ngọt giống trứng thằn lằn.

Tương truyền, vua Rama I (1782–1809) thèm thưởng thức trứng thằn lằn nướng ăn kèm măng cụt - món được xem là đặc sản vương giả lúc bấy giờ. Tuy nhiên, vì không đúng mùa, việc tìm trứng bất khả thi. Khi ấy, Chao Chom Waen - một phi tần nổi tiếng khéo tay đã nghĩ ra cách thay thế. Bà dùng bột nếp nặn thành những quả "trứng" nhỏ, nhồi nhân đậu xanh, chiên vàng giòn rồi lăn qua đường và muối để tái hiện hương vị béo bùi, mằn mặn giống như trứng thằn lằn thật.

Vua Rama I (1782–1809)
Món ăn được dâng lên cùng măng cụt và khiến nhà vua vô cùng ưng ý. Từ đó, món bánh trở thành món khoái khẩu trong hoàng cung và được đổi tên thành Khanom Khai Hong, tức "bánh trứng thiên nga". Cách gọi mới giúp món bánh thoát khỏi sự ngần ngại của người thưởng thức, đồng thời vẫn giữ được giá trị gắn liền với giai thoại cung đình.

Theo thời gian, món bánh này không chỉ giới hạn trong cung đình mà xuất hiện ở nhiều chợ truyền thống và tiệm bánh trên khắp Thái Lan. Người dân và du khách có thể tìm thấy nhiều biến thể, nhưng điểm chung vẫn là sự kết hợp vị ngọt, mặn và giòn đặc trưng của ẩm thực Thái.

Bánh trứng thằn lằn không chỉ là một món ăn mà còn là minh chứng cho sự sáng tạo trong văn hóa ẩm thực Thái Lan. Từ một giải pháp thay thế nguyên liệu, món bánh đã trở thành di sản ẩm thực được lưu giữ và truyền lại qua nhiều thế hệ.

Tuấn Anh (Theo The National)

___________________________

Tuesday, June 2, 2026

Khi Ta Già Đi..

 Khi ta già đi, ta sẽ không nhắc nhở con cháu về một điều gì đó quá cũ, rót vào tai chúng mãi một câu chuyện xa xưa, hay dặn dò chúng những điều hết sức lạc hậu. Cho dù nói nhiều hay ít thì con cháu nó vẫn cho rằng, đó chỉ là lý lẽ vớ vẩn của người già.

Khi ta già đi, ta học cách buông tay, ta chẳng cần phải nghĩ ngợi những người trẻ mỗi ngày nó lướt qua đời ta một cách nhẹ nhàng như thế nào, ta chỉ mong mình đủ sức để tự nấu một món ăn ngon, đủ sức để tự tắm rửa hàng ngày, ta cũng không câu nệ mọi ngóc ngách trong nhà đều phải tinh tươm sạch sẽ, mà chỉ chú ý đến sức khỏe của bản thân mình, nhằm giảm bớt áp lực cho con cháu khi phải chăm sóc ta.

Khi ta già đi, ta cũng mong trời thương, nằm xuống, nhắm mắt một phát là đi ngay. Bởi ta đã nhìn thấy nhiều cảnh đau lòng xảy ra khi con cái chăm sóc cha mẹ già. Có nhiều chuyện bấy lâu nay ta cứ nghĩ nó chỉ có trong văn học thời hiện thực phê phán, nhưng không, nó vẫn được diễn ra trong cuộc sống thường nhật. 

Mà nghĩ đi rồi cũng nghĩ lại, thực ra thì con cái ai cũng tốt và có hiếu với cha mẹ cả thôi, nhưng khi bố mẹ trở thành gánh nặng hàng ngày, nhiều ngày thì tình cảm sẽ mai một dần đến mức không còn thấy thương yêu nữa, chỉ còn thấy chịu đựng, thấy khổ sở, nhất là con rể hoặc con dâu và các cháu, những người không trực hệ, không được ông bà trực tiếp đẻ ra.

Và khi ta già đi, ta muốn chẳng nợ nần gì nhau trong cuộc đời này, chỉ cần được an yên, bởi ta nghĩ bất cứ ai, cho dù một thời trẻ hoài bão, ngang dọc, vội vã, và rồi cũng đến lúc già, chỉ cần hai chữ an yên mà thôi.


________________________

Monday, June 1, 2026

ĐỪNG BẮT TÔ PHỞ GÀ GÁNH CẢ NGÀN NĂM VĂN HIẾN

BÍ BẾP

Dạo gần đây, thỉnh thoảng tôi đọc được vài bài viết nghe rất “lên đời” về văn hóa, nghệ thuật và ẩm thực ở miền ngoài. Nào là ca sĩ miền Bắc có vẻ hợp với nhạc thính phòng hơn, còn ca sĩ miền Nam thì hình như chỉ chuyên trị bolero, nhạc sến, nhạc mùi. Rồi lại có những lời quảng cáo nghe rất trang trọng, kiểu như “Phở gà Hà Nội, nét di sản tinh tế của đất Kinh kỳ.” Thoáng đọc qua thì thấy chữ nghĩa rất có mùi văn hóa, bay lượn như khói trầm trong đình làng. Nhưng ngẫm kỹ, cũng nên thong thả một chút, kẻo tô phở gà chưa kịp nguội mà đã bị bắt đội mão “di sản”, mặc áo “ngàn năm văn hiến”, rồi đứng nghiêm chào lịch sử.

Sunday, May 31, 2026

Ở Lại Mỹ Hay Trở Về VIỆT NAM Khi Về Già ?

Có lẽ đây là một trong những câu hỏi khiến nhiều người Việt xa xứ trăn trở nhất khi bước vào tuổi xế chiều. Sau bao năm tháng bôn ba, làm việc, gây dựng cuộc sống nơi đất khách, đến một lúc nào đó, người ta lại tự hỏi : “Mình nên ở lại Mỹ hay trở về Việt Nam để sống những năm tháng còn lại ?”.

Friday, May 29, 2026

Nội tạng cấy ghép không chỉ là “nội tạng”

Diễn viên múa chuyên nghiệp người Mỹ Claire Sylvia do mắc bệnh tăng áp động mạch phổi nguyên phát, vào năm 1988 khi 47 tuổi đã phải trải qua ca phẫu thuật cấy ghép tim phổi. Không lâu sau ca phẫu thuật, bà rất muốn uống bia, thích ăn một số thực phẩm như kẹo sô-cô-la, ớt chuông xanh và gà rán KFC, mà những thực phẩm này trước đây bà chưa bao giờ động tới. 5 tháng sau ca phẫu thuật, bà còn mơ thấy mình rất thân thiết với một thiếu niên cao gầy, tóc đỏ có tên viết tắt là Tim L., trong cõi u minh bà biết rằng cậu ấy chính là người hiến tặng trái tim. Đáng mừng là sau khi bình phục, bà đã lấy lại được sức sống trong thế giới khiêu vũ.

Thursday, May 28, 2026

MA LÀ GÌ? KHOA HỌC ĐÃ CÓ CÂU TRẢ LỜI

Hình ảnh đốm ma trơi lập lòe gieo rắc nỗi sợ hãi và tò mò trong suốt hàng thế kỷ (Ảnh: Getty)

Ma trơi từng là biểu tượng của linh hồn và sự ám ảnh. Nhưng dưới lăng kính khoa học hiện đại, đó có thể chỉ là một hiện tượng vật lý hiếm gặp.

Wednesday, May 27, 2026

Những lưu ý về ung thư da ở người lớn tuổi

Bệnh đang gia tăng ở người lớn tuổi. Dưới đây là cách để bạn tự bảo vệ mình

Khi tuổi tác tăng lên, bạn có thể nhận thấy nhiều đốm và khối u xuất hiện trên da. Phần lớn trong số đó là lành tính. Ví dụ như dày sừng tiết bã (seborrheic keratosis) – một dạng tăng sinh (growth) dày giống mụn cóc, không gây nguy hiểm. Tuy nhiên, một số loại ung thư da dường như đang gia tăng ở người cao tuổi: ung thư biểu mô tế bào đáy và tế bào vảy (basal cell and squamous cell carcinomađã tăng hơn 60% ở nhóm từ 60 tuổi trở lên trong giai đoạn 1990-2021, theo một nghiên cứu năm 2025 trên tạp chí Scientific Reports.