MẤT CON TRÊN ĐƯỜNG VƯỢT BIỂN…

Bài viết của Ca sĩ Don Ho 

Khi đang hát, sợ nhất là bị khán giả níu vai và chồm lên nói nhỏ vào tai. Chuyện này có nhiều cơ hội xảy ra khi người ca sĩ cầm microphone rời sân khấu để đi xuống bên dưới. Và tại sao "sợ" ư? Có thể bạn thắc mắc, chẳng hiểu.

- Thứ nhất. Đang mải lo trình bày một nhạc phẩm, âm thanh đang ầm ầm thì người ca sĩ làm sao có thể nghe kịp và hiểu người kia đang muốn nói gì với mình?

- Thứ hai: Nếu lắng nghe coi nói gì thì bài hát sẽ có khả năng bị khựng lại và có nhiều khả năng bị phân tâm mà quên luôn cả câu hát kế tiếp.

Không tin bạn thử vừa hát vừa lắng nghe ai nói chuyện gì đó thử xem, nếu bạn làm được cả 2 chuyện cùng lúc thì có thể bạn là siêu nhân (superman) mà không biết đấy...

Tuần rồi trong một buổi gây quĩ, ban tổ chức nhờ cầm rổ đi xuống dưới khán giả, vừa hát vừa nhận phong bì tiền ủng hộ từ những vị hảo tâm, một bác lớn tuổi đã níu vai thì thầm gì đó thì vào tai. Dĩ nhiên là đã ... chẳng hiểu bác nói gì, phải nói lẹ: "Thưa, cháu chẳng nghe được gì cả! Ghế bác chỗ nào, khi hát xong cháu xin trở ra tận nơi ạ?"

Và đúng như đã hứa, hát xong phần mình vào trong lau mồ hôi xong trở lại tìm.

Được níu lại chụp hình ở một số bàn, nhưng rồi cuối cùng cũng kiếm được. Bác kéo tay bảo: "Trong này ồn quá, ra ngoài bác có tí chuyện xin nhờ đến cháu..."

Chút hồi hộp lẫn với tò mò.

Mái tóc gần như bạc phơ, nhìn bác có vẻ lớn tuổi lắm nhưng vẫn còn rất minh mẫn. Dáng người nhỏ nhắn, lịch sự, nói chuyện giọng của những người Bắc di cư giống hệt mẹ. Bác như hơi đắn đo chút rồi bắt đầu:

- "Bác xin lỗi có hơi chút đường đột, nhưng bác có chuyện này muốn nhờ đến cháu vì bác nghĩ cháu có thê có khả năng giúp được ..."

- "Dạ... Bác cứ nói, nếu làm được gì cháu sẽ làm."

- "Chuyện như thế này..."

Ánh mắt bác trở nên xa xăm, giọng trầm hẳn xuống "Bác có đứa con gái nhỏ đi vượt biên năm 1980 rồi bặt tăm tin tức. Gia đình bác nhiều năm đã nhờ rất nhiều nơi để kiếm em nhưng không có kết quả. Không biết cháu có thể giúp bác, mỗi nơi cháu đi qua để mắt kiếm dùm em?"

- "Thưa..."

Dường như bác đã lạc vào một thế giới khác, chẳng còn nghe, còn thấy gì chung quanh...

- "Em nó tên là Trần-Thị-Thanh-Lan, năm ấy em nó mới có 13 tuổi, vẫn còn láu táu lắm, tóc dài chấm vai. Gia đình bác thời ấy chỉ có khả năng cho mỗi một đứa con đi nên mới gởi gấm em đi theo gia đình người bạn quen. Cả tàu không có một tin tức trở về, chẳng biết chết sống. Nếu em nó còn, năm nay em nó tròn 47..."

Tới phiên mình bị đẩy lạc trở về cái khoảng quá khứ đầy mộng mị.

Cũng cuối năm 1980 ấy, con tàu vượt biên nhỏ xíu chật ních những người, khoang tàu xâm xấp nước biển lẫn lộn cùng chất thải từ cơ thể bấy nhiêu hành khách. Con bé tóc ngắn nằm sát bên cạnh dường như đi một mình, từ lúc đặt chân xuống ghe chẳng nghe mở miệng nói một câu. Mà mở miệng nói với ai bây giờ, cả chiếc ghe bốn mươi mấy người có mấy ai quen ai!

Con bé dường như cũng bị say sóng nặng giống hệt mình, cũng ói lên ói xuống ngay tại chỗ và cũng lả đi nằm thiêm thiếp. Một lần quay đi không kịp, con bé ói văng đầy cả vào mặt mình sát cạnh!

Biết được nó còn sống là nhờ có một lần bắt gặp ánh mắt của con bé yếu ớt dòm qua. Ánh mắt dường như muốn xin lỗi. Ánh mắt thăm thẳm, lạc lõng, vướng vất nhiều tảng mây xám ngắt chiều thu. Ánh mắt đã đi theo ám ảnh mình suốt cả mươi năm đầu lúc mới tới được Hoa Kỳ...

Con bé chắc còn nhỏ lắm, cũng chỉ cỡ 12, 13 là cùng, và là người con gái đầu tiên bị thằng hải tặc ỡ trần vấn xà rông xốc cho ngồi lên, rồi chọc thẳng tay vào áo rờ rẫm mà rú lên cười!

Con bé cũng là bé gái nhỏ nhất trong nhóm phụ nữ đầu tiên bị bắt chuyền qua tàu hải tặc và chẳng bao giờ còn nghe tin..

Con bé nằm ngay sát cạnh mình mà chẳng hề biết được tên...

Giọng bà bác ngay sát tai mà như rất mơ hồ đến tự đâu đâu...

- "34 năm rồi đó cháu, biết đâu con bé tội tình của bác đang sống lưu lạc ở một nơi nào đó trên thế giới mà không có cách nào để tìm lại được gia đình. Biết đâu em nó ở đâu đó trong những thành phố cháu đi qua..."

Ôi... người mẹ tội nghiệp tìm con, đã chừng mấy năm rồi mà vẫn không vơi đi niềm hy vọng dù rất mỏng manh...

Tần ngần hỏi:

- "Thưa bác, chị ấy đã ... đi từ đâu?"

Giọng 2 bác cháu đều trở nên tự lư, nhẹ như tơ tự lúc nào.

- "Ghe em nó đi từ Rạch Giá cháu..."

Một phiến đá nặng chặn nghẹn nãy giờ bỗng được nhấc lên khỏi lồng ngực, không phải con bé ấy rồi! Ghe mình đã xuất phát khời hành từ mũi Cà Mau...

- "Anh em cháu cũng vượt biên vào khoảng thời gian ấy, tụi cháu may mắn đã đến được bến bờ. Cháu ... chưa biết sẽ phải làm gì, nhưng cháu sẽ ráng..."

Trao đổi nhau số phone.

Bác gái nhũ danh: Trương thị Hoà, nhà đã ở khu Hoà Hưng Sài gòn...

Sợ bác sẽ khóc, nhưng nước mắt bác chẳng ra. Chắc những dòng nước mắt đã chảy cạn khô trong suốt ba mươi mấy năm qua rồi, chẳng còn!

Bác run run siết chặt đôi bàn tay cảm ơn, xin lỗi đã làm phiền, rồi xiêu vẹo bước trở lại vào khán phòng.

Mình ngồi thừ lại ở bên ngoài phải cho mãi một thời gian.

Lâu lắm mới buồn như thế!

Và cái buồn chắc chắn sẽ còn vương vất mãi chẳng biết đến bao giờ...

Gần 35 năm rồi, khả năng còn sống sót của người con chắc không nhiều nhưng cũng có thể... Biết đâu ở đâu ở nước nào đó trong vùng Đông Nam Á không chừng....

Ca sĩ Don Hồ

Và không phải chỉ có mỗi chị Thanh-Lan này, mà còn biết bao nhiêu người con gái khác cũng mất tích, biết đâu cũng đang lưu lạc ở đâu đó...

Và nếu đúng thế, biết đâu bạn ... quen, bạn biết? Biết đâu bạn có chút tin tức?

Hoặc giả nếu như không thấy phiền bạn có thể "share" dùm bài này đến bạn bè như một tờ truyền đơn nhắn tin, tìm kiếm. Biết đâu ở một mảnh đất nào đó có một người con gái cũng bao nhiêu năm mong mỏi tìm được lại gia đình của mình ...

Thảm cảnh của cả một đất nước, của cả một dân tộc...

Buồn nhỉ!

Giá như mình có thể khóc được ...

Don Hồ
https://www.facebook.com/share/p/18MiegKroF/?mibextid=wwXIfr

__________________________________

Nỗi Lòng... Tháng Tư!

Bí Bếp

Tháng Tư, với nhiều người Việt tha hương, nó không phải chỉ là một tháng trong năm. Nó là thứ tháng nghe tới thì lòng người tự dưng chùng xuống, như gặp lại một vết sẹo cũ nằm khuất đâu đó trong da thịt, ngày thường không nhắc thì thôi, chớ hễ trở trời là nó nhức. Người ta gọi là “tháng Tư đen”, nghe thì gọn một câu, mà trong đó chứa biết bao nhiêu nỗi đoạn trường. Có những chuyện của một đời người, qua rồi thì thôi. Nhưng cũng có những chuyện của lịch sử, nó đi ngang một lần mà để dấu lại cho mấy chục năm sau, người ta vẫn chưa nói cho hết được cái nặng trong lòng.

Sau cái mốc 30 tháng 4 năm 1975, bao nhiêu đời người bỗng đổi hướng như chiếc ghe đang xuôi nước mà bị đẩy qua một dòng khác. Có người mất nhà, có người mất quê, có người mất tuổi trẻ, có người mất luôn cái phần tin tưởng trong lòng mình. Cái chữ “đổi đời” nghe qua tưởng như khá lắm, ngon lành lắm, nhưng thiệt tình, với nhiều người, đó là một cuộc đổi từ yên sang động, từ quen sang lạ, từ chỗ đứng trên đất mình mà thành người đi ở nhờ trên đất người. Mấy chục năm rồi chớ đâu phải ít, vậy mà mỗi lần Tháng Tư về, cái dư vị cũ ấy vẫn còn, như mùi khói bếp bám trong mái lá, mưa nắng cách mấy cũng chưa bay hết.

Năm nay, Tháng Tư của 2026, thiên hạ ngoài kia cũng chẳng yên. Bên Ukraine, súng đạn còn nổ, người chết còn có, thành ra hòa bình vẫn chỉ là chuyện người ta nói trên bàn giấy, chớ dưới đất thì dân đen còn chạy, còn núp, còn sống bữa nay mà chưa biết bữa mai. Qua tới Trung Đông thì lại thêm một nồi nước sôi khác, Iran, Lebanon, rồi cả vùng Vịnh cứ làm cho thế giới nhấp nha nhấp nhỏm. Mấy chuyện đó nghe ra tưởng tận đâu đâu, xa cái xứ mưa Seattle này lắm, nhưng thiệt ra nó đâu có xa. Chỉ cần lái xe ra trạm xăng, đứng ngó cái bảng giá hơn 6 đô một gallon ở Seattle hay bên California, là tự nhiên hiểu liền, à, thì ra chiến tranh không nằm gọn trong tiếng đại bác, mà nó còn chui vô cái bóp tiền, vô hóa đơn, vô cái nhíu mày của người đi làm cuối tháng.

Hồi xưa, người mình ở quê hay nói một câu nghe gọn hơ, “trâu bò húc nhau, ruồi muỗi chết”. Câu đó thiệt ra không phải để nói chơi. Nó tóm gọn cả bao nhiêu chuyện binh đao của loài người. Ở trên cao, người ta bàn chiến lược, bàn răn đe, bàn an ninh, bàn chủ quyền, nói chữ nào nghe cũng cứng cỏi, cũng sang trọng, cũng có vẻ như vì đại cuộc hết trơn. Nhưng ở dưới thấp, dân thường chỉ thấy chợ búa mắc hơn, xăng dầu tăng hơn, việc làm bấp bênh hơn, lòng người thì bất an hơn. Bên này đem tàu chiến ra, bên kia chận eo biển lại, lời qua tiếng lại nghe toàn chuyện lớn lao, mà rốt cuộc người lãnh đủ vẫn là những người chẳng ai hỏi tới bao giờ, những người chỉ mong sáng đi làm, chiều về nhà, cơm nước xong xuôi, con cháu yên ổn, vậy thôi.

Ngẫm cho kỹ, chiến tranh đời nào cũng vậy, ít khi nào chỉ vì lý tưởng. Lý tưởng là cái bảng hiệu treo ngoài mặt tiền cho đẹp mắt, cho dễ nghe. Còn đi vô phía sau mới thấy là quyền lực, là dầu mỏ, là đường vận chuyển, là miếng ăn chiến lược, là cái hơn thua giữa những kẻ muốn nắm phần trên. Người ta nhân danh đủ thứ, khi thì vì an ninh quốc gia, khi thì vì tự do, khi thì vì ổn định khu vực. Nhưng nói cho cùng, bom rơi xuống đầu ai, đạn xuyên qua ngực ai, nhà cửa sụp trên thân ai, thì đâu có rơi xuống đầu mấy người ngồi ký giấy. Nó rơi xuống dân thường. Nó đè lên những bà mẹ, những đứa nhỏ, những anh lính mới lớn chưa kịp sống cho ra sống, những ông già bà cả đang mong cuối đời được yên.

Buồn một nỗi là con người càng văn minh, cái cách nói về chiến tranh càng bóng bẩy. Hồi trước thì nói là đem quân đi đánh. Bây giờ thì nói là can thiệp, là thiết lập trật tự, là bảo vệ lợi ích cốt lõi, là phản ứng cần thiết. Đổi chữ vậy thôi, chớ cái giá phải trả vẫn y như cũ. Vẫn là mạng người. Vẫn là nước mắt. Vẫn là một đám tang ở đâu đó mà người nằm xuống chưa chắc đã hiểu vì sao mình phải chết. Nói thiệt, lịch sử loài người, đọc cho kỹ, nhiều khi không phải là lịch sử của văn minh cho bằng lịch sử của lòng tham biết thay áo. Bữa nay mặc áo này, mai mặc áo khác, nhưng ruột gan bên trong coi bộ cũng vẫn vậy.

Bởi vậy nên càng lớn tuổi, càng trải chuyện đời, người ta càng bớt tin vô những lời hùng hồn. Hồi trẻ, nghe hai chữ chính nghĩa còn thấy lòng rạo rực. Tới chừng tóc pha sương rồi mới hiểu, hễ chỗ nào có súng nổ, có giá xăng nhảy vọt, có tàu chiến rầm rộ, có dân chạy loạn bồng con, thì chỗ đó trước sau gì cũng là nơi con người đem cái tham, cái giận, cái sợ của mình trút lên nhau. Hòa bình, xét cho cùng, không phải thứ trời cho sẵn để ai muốn hưởng thì hưởng. Nó là thứ hiếm hoi, mong manh, giữ được là nhờ con người biết nhịn, biết thương, biết coi mạng người khác cũng nặng như mạng mình. Mà tiếc thay, cái đó nghe dễ chớ làm mới khó.

Tháng Tư vì vậy đâu chỉ gợi chuyện cũ của người Việt. Nó còn làm mình nhớ ra rằng thế giới này, sau bao nhiêu đổ nát, vẫn chưa chắc đã khôn hơn xưa bao nhiêu. Hết cuộc chiến này tới cuộc chiến khác, chỉ đổi chỗ, đổi cờ, đổi tên, còn nỗi đau thì vẫn y nguyên. Hồi trước người mình bỏ xứ mà đi vì thời cuộc. Ngày nay, dân xứ khác cũng lại ôm con mà chạy vì thời cuộc. Hôm qua là chuyện của mình, bữa nay là chuyện của thiên hạ, mai mốt biết đâu lại thành chuyện của một đám người khác. Cái vòng đó, nghĩ mà ngán.

Nên nói cho rốt ráo, điều đáng sợ không phải chỉ là chiến tranh còn tồn tại, mà là hình như con người chưa thiệt lòng chán chiến tranh. Người ta vẫn thích nói về hòa bình, nhưng hễ quyền lợi bị đụng tới là hòa bình mỏng như tờ giấy. Người ta vẫn ca ngợi nhân đạo, nhưng tới lúc hơn thua thì lại dễ dàng kiếm ra một lý do để tàn nhẫn với nhau. Thành ra mới thấy, sống giữa thời buổi này, dân thường chỉ còn biết cầu mong cho thế giới bớt đi vài phần hung hăng, bớt đi vài phần tham lam, để con cháu mình sau này đỡ phải lớn lên trong cái cảnh cứ hễ mở tin tức ra là thấy khói lửa, thấy giá xăng, thấy người chết, rồi tự hỏi rốt cuộc văn minh mấy ngàn năm để làm gì.

Có lẽ câu buồn nhất, mà cũng thiệt nhất, là vầy, hòa bình là thứ con người ai cũng thích nhắc tới, nhưng chiến tranh lại là thứ họ cứ lập đi lập lại bằng chính lòng tham, nỗi sợ, và tánh hơn thua của mình. Nói xa nói gần gì rồi cũng quay về một chuyện rất gần, chừng nào con người còn chưa học được cách sống cho ra con người, thì thanh bình vẫn còn là món nợ mà thế gian này trả hoài chưa hết.

Hòa bình quý lắm, nhưng tiếc thay, con người thường chỉ biết quý nó sau khi đã chính tay mình làm cho nó tan nát.

Bí Bếp 
https://www.facebook.com/share/p/1CWw7A9Nz2/?mibextid=wwXIfr

_____________________________

MƯA RƠI TRÊN PHỐ

Tản văn của: Bùi Nhật Lai

Chiều buông chậm như một vết thương cũ lâu ngày trở gió, chưa kịp se lại đã rướm máu. Tôi ngồi lặng trong quán cà phê nhỏ, nơi góc phố quen, nhìn qua khung cửa kính nhòe nước, nơi mưa đang rơi lặng lẽ trên những con đường đã từng rất đỗi thân quen. Phố vẫn thế, chỉ có lòng người là đổi khác – hay là chính tôi đang khác?

Những hạt mưa, nhỏ, mảnh và lạnh như lời thì thầm từ ký ức. Chúng rơi lên mái tôn, tạo nên bản nhạc trầm buồn, vừa đủ khiến lòng người chùng xuống. Đường phố như thu mình lại dưới lớp áo xám tro, nơi những dòng xe trôi qua vội vã, bánh xe lăn ướt mặt đường, kéo theo những vệt nước loang loáng như nỗi buồn không tên. Mỗi ánh đèn xe là một chớp nháy mong manh, lạc lõng giữa làn mưa xối xả, như những hy vọng chưa kịp nở đã vội úa tàn.

Tôi tự hỏi không biết mình đã bao lâu rồi không cảm nhận một cơn mưa trọn vẹn. Những ngày gần đây, mưa thường đến cùng nỗi buồn – hoặc cũng có thể chính nỗi buồn trong tôi gọi mưa về. Mưa trên phố có điều gì rất lạ: vừa xa vắng lại vừa gần gụi, vừa lạnh lẽo lại vừa như ôm ấp, vỗ về. Như cái cách ai đó đã từng đến bên tôi, rồi cũng âm thầm rời đi – không lời chào, không cả một lời tạm biệt.

Phố xá trong mưa như già hơn, trầm hơn, và đầy ắp những bí mật mà chỉ người buồn mới nhìn thấy được. Một đôi tình nhân che chung chiếc ô, nép sát vào nhau bước qua, để lại phía sau những tiếng cười khe khẽ tan vào mưa. Tôi không ganh tị, chỉ bỗng thấy lòng mình trống hoác, như một khoảng sân vắng không ai bước tới. Ngày xưa, tôi cũng từng đi bên một người như thế, cũng từng cười nghiêng ngả dưới cơn mưa bất chợt. Nhưng giờ, chỉ còn mình tôi và chiếc bóng dài lặng lẽ in trên vỉa hè loang nước.

Tiếng mưa gõ lách tách trên mặt bàn, chạm nhẹ lên ly cà phê còn bốc khói, làm tôi nhớ về những ngày cũ. Có lần, mẹ tôi ngồi đan áo trong gian bếp ẩm ướt, mắt nhìn ra màn mưa ngoài hiên mà thở dài khe khẽ. Tôi từng không hiểu sao người lớn hay buồn khi trời mưa – giờ mới biết, đó là khi những điều đã qua ùa về, ào ạt, ướt đẫm, và không có cách nào ngăn lại được.

Phố này vốn dĩ đã cô đơn, nhưng khi mưa về, nó như hóa thân thành một bản nhạc buồn, dài lê thê. Người đi đường rút sâu vào áo, những chiếc ô màu xám trôi qua như từng mảnh u hoài. Tôi thèm một ánh nhìn thân quen, một lời gọi tên khe khẽ giữa chiều mưa, nhưng tất cả đều im lặng. Chỉ còn tiếng mưa là vẫn kiên trì, rơi xuống, chạm vào mọi ngóc ngách của phố, và của trái tim.

Tôi ngồi đó rất lâu, như thể chờ một điều gì đó sẽ đến – một bàn tay vỗ nhẹ vai, một ai đó bước vào quán, mỉm cười và nói: “Mưa rồi, về thôi.” Nhưng điều đó không xảy ra. Và mưa thì vẫn cứ rơi.

Trên phố, từng giọt mưa rơi xuống như những lời thì thầm từ quá khứ, đánh thức những nỗi niềm tưởng đã lãng quên. Tôi biết, có những cơn mưa không để rửa trôi mà để nhắc nhớ. Có những nỗi buồn không để trốn tránh mà để học cách chấp nhận. Và có những chiều mưa, như hôm nay, để ta biết mình vẫn còn cảm xúc – dù là buồn, nhưng vẫn là đang sống.

Mưa vẫn rơi trên phố. Và tôi – vẫn ngồi đây, với những ký ức không tên, và một nỗi buồn rất thật.

Bùi Nhật Lai - https://www.facebook.com/share/p/1cb4dB7Nvt/

Phố Đu chiều mưa 14.7.2025

_______________________________

Phố Vẫn Thế, Chỉ Lòng Người Là Khác

.

Phố vẫn thế, chỉ lòng người là khác 
Gió hanh hao, thổi bạc cả chân mây
Có những nỗi  buồn không hình, không sắc
Cứ âm thầm len lỏi giữa kẽ tay

Bạn cần đi bộ bao nhiêu phút mỗi ngày để kéo dài tuổi thọ?

.

Đi bộ mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe. Dưới đây, một chuyên gia của Đại học Cambridge tiết lộ số phút bạn cần đi mỗi ngày để ngăn ngừa bệnh mãn tính và tử vong sớm.

Những lợi ích của việc đi bộ đã được ghi chép đầy đủ, từ cải thiện tâm trạng đến sức khỏe tim mạch tốt hơn, kiểm soát cân nặng, cơ bắp khỏe hơn… Đi bộ là một cách hiệu quả để vận động cơ thể, đến mức thậm chí có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh và kéo dài tuổi thọ.

LƯƠNG THIỆN - ÁNH SÁNG THUẦN KHIẾT NHẤT

Có một loại ánh sáng không đến từ mặt trời, cũng chẳng tỏa ra từ đèn đuốc, mà chỉ có thể rực rỡ trong lòng người, đó là ánh sáng của lòng lương thiện. Nó không phô trương, không ồn ào, mà lặng lẽ lan tỏa, chạm đến trái tim người khác theo cách tự nhiên nhất.

Lương thiện không phải là yếu đuối, mà là dũng khí của trái tim.

Có người từng hỏi: “Giữa một thế giới phức tạp, lòng tốt có bị xem là khờ dại không?”

Mùa Phai

 Hạ anh

Hạ Anh

Em ngồi chải tóc tháng mười

mùa thu trở gió chín mùi câu thơ

lá rơi đâu biết đợi chờ

sao ai còn mãi ngù ngờ trông mong.

Em về hong tóc mùa đông