Lại... lẩn thẩn!

Bí Bếp

Chiều hôm qua, tôi đi bộ ngang khách sạn Sài Gòn, Vĩnh Long thì gặp chú Chín, con trai của gia đình quán Tân Tân. Lâu ngày g  Lại... lẩn thẩn! ặp nhau, hai anh em đứng dưới hàng cây, nói vài câu chuyện quê rồi qua chuyện ăn uống.

Tôi hỏi:

– Sao quán mình không thấy bán cá lăng?

Chú Chín cười hiền:

– Chắc tại nguồn cá không có đều. Hôm có, hôm không. Đưa vô thực đơn rồi lỡ khách kêu mà không có thì cũng khó ăn khó nói. Thành ra thôi.

Tôi hỏi tiếp:

– Còn cá he, cá tra dầu?

Chú ngẫm nghĩ rồi đáp:

– Cá he thì hơn hai chục năm nay tôi chưa thấy. Còn cá tra dầu thì chỉ nghe nói hồi nào có người bắt được vài con tận thượng nguồn. Mấy nhà hàng lớn mua hết.

Tôi nói:

– Vậy chắc từ đây về sau, mấy người cỡ tuổi mình với tụi nhỏ sau này chỉ còn biết mấy giống cá đó qua sách.

Chú Chín không cãi. Chỉ gật đầu.

Trưa nay, tôi lại ghé Tân Tân ăn cơm với một chú em quê Măng Thít, nhà còn ruộng, còn người thân làm nông.

Tôi hỏi:

– Sông Cổ Chiên giờ còn cá cóc, cá lăng không em?

Chú đáp:

– Còn thì còn, nhưng hiếm lắm anh. Một năm bà con mới dính được vài con. Có bao nhiêu đâu mà đem ra chợ bán.

Tôi hỏi thêm:

– Còn cúm núm, gà nước?

Chú cười buồn:

– Mấy thứ đó cũng vậy. Ruộng ít hơn trước. Thuốc thì nhiều hơn trước. Thứ gì sống được thì sống. Thứ gì còn bán có giá thì người ta kiếm giống nuôi. Chớ ngoài đồng ngoài sông thì khó gặp lắm.

Tôi im lặng ăn hết chén cơm.

Hồi nhỏ, ở quê, người ta đâu có gọi mấy thứ đó là đặc sản.

Cá lăng, cá cóc, cá he... bắt được thì đem bán. Bán không hết thì để ăn. Cúm núm, gà nước cũng vậy. Tới mùa thì có. Có nhiều đến mức chẳng ai nghĩ sẽ có ngày phải ngồi hỏi nhau còn hay mất.

Bây giờ, cầu lớn bắc qua sông. Đường nhựa chạy tới tận xóm. Ghe xuồng bớt đi, xe cộ nhiều hơn. Chợ cũng đầy đủ hơn xưa.

Chỉ có mấy con cá quen của dòng Cổ Chiên, mấy con chim từng lội giữa đồng nước nổi thì thưa dần theo năm tháng.

Mai này, biết đâu con cháu mình đọc tới mấy cái tên như cá he, cá lăng, cá cóc, cúm núm hay gà nước, cũng giống như mình đọc tên những loài thú từng có trong rừng U Minh thuở trước.

Tên thì còn.

Còn con vật thì không biết có còn để nhìn thấy nữa hay không.

Nghĩ tới đó, tự nhiên thấy mình... lại lẩn thẩn.

Bí Bếp

https://www.facebook.com/share/p/1D2X2nG6mo/

________________________

Một Hình Ảnh Đẹp Tình Cờ Bắt Gặp

Thu Trần

Hôm trước đi ăn với bạn, mình tình cờ gặp một bác chắc trạc tuổi mẹ mình.

Bác ăn mặc rất chỉnh chu, bước vào nhà hàng Chay, gọi một món mình thích rồi ngồi từ tốn thưởng thức. Không vội vàng, không nhìn ngó ai, cũng không cần ai đi cùng. Đến lúc tính tiền, bác lấy điện thoại ra chuyển khoản nhanh gọn lẹ làm mình bất ngờ vô cùng.

Tự nhiên mình thấy hình ảnh đó đẹp quá.

Đẹp không phải vì bác đi một mình, mà vì bác có thể tự chăm sóc bản thân mình một cách bình thản và tự tin. Một bữa ăn ngon, một buổi cà phê, một chuyến đi ngắn… hóa ra cũng có thể là niềm vui rất riêng của tuổi già.

Mình nghĩ nhiều về mẹ mình. Cả đời mẹ quen lo cho con cái, quen có người đi cùng nên bây giờ lớn tuổi nhiều khi ra ngoài một mình lại thấy ngại, thấy không yên tâm. Thật ra điều đó rất dễ thương, và phần đông những người lớn tuổi đều vậy.

Mình không mong sau này mẹ mình phải tự xoay xở vì không có con bên cạnh. Mình chỉ mong mẹ có thêm một món quà nữa của tuổi già đó là sự tự do tự tại.

Và mình cũng mong đến khi tóc bạc, mình vẫn giữ được cảm giác ấy : Thích thì đi ăn một món ngon, muốn thì lên xe đi đâu đó ngắm biển, ngắm cây, đọc sách hay uống một ly trà nóng. 

Con cháu là niềm hạnh phúc, nhưng bản thân mình cũng cần là một niềm vui của chính mình.

Tuổi già đẹp nhất có lẽ không phải là lúc nào cũng có người dìu, mà là khi mình vẫn còn đủ sức bước chậm rãi trên đôi chân của mình, đủ tự tin để mở cánh cửa ra ngoài và đủ bình an để tận hưởng cuộc sống theo cách mình thích.

P/s: Xin lỗi bác vì đã chụp hình bác mà chưa xin phép. Nếu ai đó nhận ra đây là dáng của Bà mình hay Mẹ mình thì cho MBM gửi lời xin lỗi nhé !

Thu Trần

Sự Thật Về Những Con Số Khi Đo Huyết Áp

Hà Thanh Huệ

5 THỜI ĐIỂM CẤM KỴ ĐO HUYẾT ÁP TẠI NHÀ NẾU KHÔNG MUỐN RƯỚC THÊM LO LẮNG VÀ DÙNG THUỐC SAI CÁCH!

(Sự thật về những con số nhảy múa thất thường khiến 90% mọi người hiểu lầm về thể trạng của mình)

Trong quá trình đồng hành cùng mọi người theo dõi sức khỏe tim mạch, Huệ nhận thấy một tình trạng rất phổ biến: Nhiều cô chú, anh chị đo huyết áp tại nhà thấy chỉ số tự dưng tăng vọt hoặc tụt thấp, liền rơi vào trạng thái hoang mang, lo sợ, thậm chí tự ý điều chỉnh liều lượng thuốc hàng ngày.

Khi Huệ hỏi kỹ lại về thời điểm và cách đo, thì mới phát hiện ra chiếc máy đo hoàn toàn bình thường, thể trạng cũng không hề xấu đi đột ngột, mà nguyên nhân nằm ở việc mọi người đã đo huyết áp vào những thời điểm nhạy cảm nhất của cơ thể.

Huyết áp không phải là một con số cố định, mà nó luôn thay đổi linh hoạt theo từng nhịp thở, cảm xúc và hoạt động trong ngày. Để có được chỉ số phản ánh đúng nhất thể trạng tim mạch, bạn tuyệt đối tránh khởi động máy đo vào 5 thời điểm dưới đây:

1. Ngay sau khi vận động mạnh, làm việc nhà hoặc vừa leo cầu thang

Khi bạn vận động, cơ thể đòi hỏi một lượng oxy và năng lượng lớn hơn, buộc trái tim phải đập nhanh và mạnh hơn để bơm máu đi nuôi cơ bắp. Lúc này, chỉ số huyết áp sinh lý tự nhiên sẽ tăng lên cao hơn mức bình thường.

Nếu bạn vừa đi bộ về hay vừa leo cầu thang mà ngồi vào bàn đo ngay, kết quả chắc chắn sẽ ở mức cao giả tạo. Hãy để cơ thể được nghỉ ngơi hoàn toàn ở tư thế ngồi thư giãn ít nhất 15 đến 20 phút trước khi đo.

2. Ngay sau khi sử dụng chất kích thích (cà phê, trà đặc, rượu bia hoặc hút thuốc lá)

Caffeine trong trà, cà phê và nicotin trong thuốc lá là những chất kích thích thần kinh cực mạnh. Chúng tác động lập tức làm co thắt các mạch máu nhỏ và ép nhịp tim tăng nhanh, khiến huyết áp có thể tăng vọt từ 10 đến 15 mmHg chỉ sau vài phút sử dụng.

Để có chỉ số chuẩn xác, bạn cần đo huyết áp trước khi dùng các thức uống này, hoặc phải chờ ít nhất 30 đến 60 phút sau khi sử dụng.

3. Khi đang có nhu cầu đi vệ sinh (bàng quang đầy)

Đây là một chi tiết nhỏ nhưng lại bị cực kỳ nhiều người bỏ qua. Khi bàng quang căng đầy nước tiểu, nó không chỉ gây cảm giác bứt rứt, khó chịu mà còn tạo áp lực vật lý lên hệ thần kinh giao cảm.

Sự căng thẳng này sẽ kích thích các mạch máu co lại, đẩy chỉ số huyết áp tăng cao hơn thực tế từ 10 đến 15 mmHg. Quy tắc bắt buộc trước khi quấn vòng bít là bạn phải đi vệ sinh và làm rỗng bàng quang hoàn toàn.

4. Khi vừa ăn một bữa quá no

Sau khi ăn no, đặc biệt là một bữa ăn giàu chất béo hoặc ăn mặn, cơ thể sẽ tập trung một lượng máu lớn dồn về hệ tiêu hóa để hỗ trợ dạ dày và đường ruột co bóp, chuyển hóa thức ăn. Ở một số người lớn tuổi, điều này gây ra hiện tượng "hạ huyết áp sau ăn", khiến chỉ số đo được thấp hơn bình thường.

Ngược lại, ở những người có cảm giác đầy bụng khó chịu, nhịp tim lại tăng lên làm huyết áp tăng theo. Tốt nhất, hãy đợi khoảng 1 giờ sau bữa ăn chính mới tiến hành kiểm tra huyết áp.

5. Khi tâm trạng đang căng thẳng, lo âu, tức giận hoặc vừa trải qua tranh luận

Cảm xúc là chất xúc tác mạnh nhất đối với hệ tim mạch. Khi bạn tức giận hay lo sợ, cơ thể lập tức giải phóng các hormone căng thẳng như adrenaline và cortisol vào máu.

Những hormone này làm mạch máu co thắt dữ dội ngay tức khắc để chuẩn bị cho phản xạ sinh tồn, dẫn đến một cơn bão áp lực dội lên thành mạch.

Đo huyết áp lúc tinh thần không ổn định chỉ khiến bạn thêm hoảng sợ với những con số cao chót vót mà không phản ánh đúng huyết áp nền thực sự của mình.

HIỂU ĐÚNG THỜI ĐIỂM ĐỂ GIỮ TÂM TRÍ BÌNH AN VÀ BẢO VỆ MẠCH MÁU TỪ GỐC

Việc nắm rõ các thời điểm cấm kỵ và đo huyết áp đúng chuẩn vào mỗi buổi sáng sau khi thức dậy (đã đi vệ sinh và chưa ăn sáng) sẽ giúp bạn theo dõi chính xác "phần ngọn", tránh được những hoang mang không đáng có trong cuộc sống hàng ngày.

Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là: Tại sao có những người chỉ cần hơi mệt, hơi lo lắng một chút là huyết áp đã tăng vọt lên mức báo động, trong khi người khác mạch máu lại tự điều chỉnh rất êm ả?

Sự khác biệt nằm ở "phần gốc": Đó chính là độ đàn hồi tự nhiên và sự thông thoáng của đường ống dẫn máu.

Khi mạch máu của chúng ta bị xơ cứng và thiếu hụt vi chất theo thời gian, chúng mất đi sự dẻo dai linh hoạt. Chỉ cần một tác động nhỏ từ môi trường hay cảm xúc, mạch máu không thể tự co giãn nhịp nhàng, khiến dòng máu dội thật mạnh vào thành mạch gây tăng áp vọt.

Để giúp hệ tim mạch vững vàng trước những biến động hàng ngày, không còn bấp bênh khi thời tiết thay đổi hay tâm trạng lo âu, việc tích hợp bộ ba dưỡng chất tinh gọn dưới đây là giải pháp nuôi dưỡng phần gốc hiệu quả nhất:

- Omega-3 dầu cá tinh khiết: Đóng vai trò như một người công nhân dọn dẹp cần mẫn, quét sạch mảng bám cholesterol xấu và mỡ dư thừa trong lòng mạch. Khi đường ống dẫn máu thông láng, trơn tru, dòng máu sẽ lưu thông một cách dễ dàng, giảm hẳn áp lực vĩnh viễn lên thành mạch.

- Canxi và Magie (tỷ lệ chuẩn khoa học): Nếu Canxi là chất hỗ trợ cơ tim co bóp nhịp nhàng, thì Magie chính là khoáng chất cốt lõi phát tín hiệu ra lệnh cho mạch máu được thư giãn hoàn toàn. Việc duy trì đủ lượng Magie giúp thành mạch mềm mại, ngăn chặn tối đa những cơn co thắt mạch đột ngột do căng thẳng hay mệt mỏi gây ra.

- CoQ10: Trạm phát điện cho cơ tim không mệt mỏi. CoQ10 giúp cung cấp năng lượng ATP trực tiếp cho từng tế bào cơ tim, giúp trái tim làm việc mạnh mẽ, bền bỉ mà không bị hao mòn hay quá tải, xóa tan cảm giác hụt hơi, đuối sức.

Một chiếc máy đo sử dụng đúng cách giúp bạn thấu hiểu cơ thể, nhưng một nền tảng dinh dưỡng khoa học mới là chìa khóa bảo vệ dòng máu và sự sống của bạn mỗi ngày.

Mỗi người sở hữu một thể trạng, độ tuổi, chỉ số huyết áp nền và một lối sống hoàn toàn khác nhau.

Nếu bạn đang băn khoăn về những biến động chỉ số hàng ngày của mình hay người thân, hoặc muốn tìm kiếm một lộ trình bổ sung Omega-3, Canxi - Magie và CoQ10 tối ưu, tinh gọn nhất để bảo dưỡng mạch máu từ sâu bên trong, hãy gửi tin nhắn trực tiếp cho Huệ nhé.

Hà Thanh Huệ

Uống đủ thuốc và an toàn

 Triệu Minh

Hơn 80% người trưởng thành từ 60 đến 79 tuổi dùng một hoặc nhiều loại thuốc kê toa. Và khoảng một phần ba số người trong độ tuổi này dùng từ 5 loại thuốc trở lên. Việc phải sử dụng nhiều loại thuốc với giờ giấc uống và hướng dẫn khác nhau có thể là một thách thức lớn. Consumer Reports đã tổng hợp những lời khuyên từ các chuyên gia để giúp bạn sử dụng thuốc một cách đơn giản và an toàn hơn.

1 - Chỉ dùng một nhà thuốc

Các bác sĩ và chuyên gia điều trị bệnh mãn tính cho bạn đôi khi không biết hết tất cả các loại thuốc bạn đang dùng. Việc mua thuốc tại cùng một nhà thuốc – nơi có đầy đủ thông tin về tất cả thuốc của bạn, bao gồm thuốc không kê toa và thuốc bổ sung (supplements) – sẽ giúp giảm nguy cơ xảy ra những nguy hiểm do tương tác thuốc.

2 - Lập danh sách thuốc đang dùng

Hãy tạo một danh sách ghi rõ tất cả các loại thuốc bạn đang sử dụng. Bao gồm công dụng, hàm lượng, liều dùng và thời gian uống của từng loại. Bạn nên để một bản trên cửa ngoài tủ lạnh hoặc nơi dễ thấy, đồng thời mang theo một bản khi đi khám bác sĩ hoặc nhập viện. Bạn cũng có thể nhập thông tin này vào ứng dụng như MyTherapy để nhận nhắc nhở mỗi lần uống thuốc.

3 - Hỏi về gói thuốc chia sẵn

Nhiều nhà thuốc (đặc biệt là các nhà thuốc độc lập) có thể giúp bạn đồng bộ (sync up) ngày lấy thuốc để bạn nhận tất cả thuốc trong cùng một ngày. Họ cũng có thể sắp xếp thuốc giúp bạn. Hãy hỏi nhà thuốc về các gói thuốc chia sẵn (pouch packs or strip packs) theo từng lần uống.

Ví dụ, toàn bộ thuốc buổi sáng sẽ được đặt trong một túi, còn thuốc buổi tối trong một túi khác, giúp bạn không phải nhớ loại nào uống lúc nào.

4 - Dùng các thiết bị hỗ trợ

Nếu bạn chỉ dùng một hoặc hai loại thuốc, hãy cân nhắc các dụng cụ nhắc uống thuốc có thể tái sử dụng và giá rẻ, gắn trực tiếp lên chai thuốc.

– Safety 1st Medicine Reminder phù hợp cho thuốc uống hai lần mỗi ngày.

– Take-n-Slide Pill Tracker hữu ích cho thuốc uống một lần mỗi ngày.

Nếu bạn dùng nhiều loại thuốc, hộp chia thuốc truyền thống sẽ giúp bạn nhanh chóng nhận biết loại nào đã uống và loại nào chưa. Đa số người dùng thích những hộp rộng chỗ, có ngăn riêng cho thuốc sáng và tối, cùng nắp dễ mở.

5 - Bảo quản thuốc đúng cách

Tốt nhất nên giữ thuốc ở nơi khô ráo, mát mẻ và tránh ánh nắng trực tiếp. Cũng nên đặt thuốc ở vị trí dễ nhìn thấy để bạn dễ nhớ uống thuốc đúng giờ.

6 - Theo dõi tác dụng phụ

Khi chúng ta lớn tuổi, phản ứng với thuốc của cơ thể có thể đổi khác, ngay cả với những loại đã dùng nhiều năm. Nếu bạn nhận thấy tác dụng phụ bất thường, hãy trao đổi với bác sĩ để xem có cần thay đổi liều lượng hoặc thời gian uống thuốc hay không.

Triệu Minh
https://baotreonline.com/

______________________

Buồn Làm Sao Chia Hai

Hạ Anh

Chỉ là một bóng lưng

nhưng nghe mùa xuân lại

đời tưởng chừng xanh mãi

mặc thời gian chim bay.

Hôm nay nắng nửa ngày

còn nửa ngày dầu dãi

hạt mưa về để lại

buồn làm sao chia hai ?

Sương khói mờ bóng ai

trời rưng rưng nhỏ giọt

ướt đẫm một bờ vai

đường mù tăm xa mãi

Giờ còn ai ? còn ai ?

đời nghiêng dài chiếc bóng

lưu luyến nụ hoàng mai

giọt long lanh còn đọng

Giữa lưng chừng ảo vọng

chân lạc dấu loay hoay

rồi thôi ! nắng sớm mai

xế chiều mưa cứ mãi

Buồn làm sao chia hai ?

hạanh.06.24

https://www.facebook.com/nguyen.thuy.hanh.161783

______________________

Lẩn thẩn…

Bí Bếp

… về lại xứ, có những chuyện mình thấy quen mà lạ, rồi cũng có những chuyện tưởng lạ, nhìn kỹ lại vẫn phảng phất một chút gì rất quen.

Cái quen rõ nhất có lẽ là cái nắng. Ai từng sinh ra và lớn lên ở xứ mình mà chẳng quen với nắng chang chang, với hơi nóng hắt lên từ mặt đường, với cảm giác vừa bước ra khỏi cửa là mồ hôi đã rịn đầy trán. Chỉ có điều, cái nóng những năm gần đây dường như càng lúc càng gay gắt. Đọc báo mạng, thấy không riêng gì xứ mình, nhiều nơi ở châu Âu và xứ Cờ Bông cũng trải qua những đợt nóng bất thường, có chỗ nhiệt độ vượt quá 40 độ C, khiến bao người kiệt sức, thậm chí mất mạng.

Bởi vậy, về xứ lần này, tôi thường tìm cách né cái nóng ban ngày. Muốn tập thể dục thì đi từ khoảng 5 giờ sáng, còn không thì chờ đến lúc chiều xuống, nắng dịu bớt mới dám ló mặt ra đường.

Hôm nay, vì lẩn thẩn sao đó mà tôi bỏ luôn bữa trưa. Đến khoảng 3 giờ chiều, bụng bắt đầu trống trống, tôi tính gọi xe ra khu ăn uống gần chợ Vĩnh Long kiếm món gì lót dạ. Nhìn trên bản đồ thấy chỉ cách chừng bốn, năm dãy phố, tôi lại nghĩ bụng:

“Có bao xa đâu, đi bộ một chút cho giãn gân cốt.”

Đi thì quả thật chẳng mệt mấy, nhưng khi tới nơi, cái áo đã ướt đẫm, dính chặt vào lưng. Ăn chưa thấy ngon mà người đã như vừa được đem đi hấp cách thủy. Đúng là một quyết định theo kiểu… đằng nào cũng thua.

Thế là ăn xong lại ráng lết về khách sạn, tắm rửa, thay quần áo rồi sửa soạn gọi taxi đi lễ chiều. Quãng đường đi bộ chưa tới mười phút, vậy mà cuối cùng cũng phải tắm lại từ đầu, chỉ vì muốn tiết kiệm một cuốc xe và tiện thể “tập thể dục”.

Tuổi càng lớn, nhiều khi mình không mệt vì đường xa, mà mệt vì chính những quyết định lẩn thẩn của mình.

Buổi sáng, tôi ngồi tán gẫu với một chú em quen trong sảnh khách sạn. Nhà chú ở bên kia sông Tiền. Tôi tính rủ chú chạy qua Mỹ Tho tìm một quán bán đồ đồng mà trước đây có người từng giới thiệu.

Nghe tôi nói, chú tròn mắt:

“Chung quanh Mỹ Tho bây giờ làm gì còn đồ đồng hả anh? Có chăng bên Vĩnh Long, chỗ nào còn đất, còn ruộng thì họa may. Thời nay con gì người ta cũng nuôi được hết để bán, chứ ngoài đồng còn bao nhiêu mà bắt? Không đi chích điện thì lấy đâu ra đủ đồ đồng cho dân nhậu?”

Nghe xong, tôi cũng ngẩn tò te.

Mình cứ tưởng chỉ cần trở về đúng chỗ cũ thì sẽ tìm lại được những món ăn cũ, những con người cũ và cả cái không khí cũ. Nhưng quê hương đâu phải một tấm hình được đóng khung rồi treo mãi trên vách. Đất đai đổi khác, sông rạch đổi dòng, ruộng vườn thu hẹp, người trẻ bỏ quê đi làm ăn xa, đến những món ăn từng gắn với đồng ruộng cũng dần trở thành thứ phải nuôi công nghiệp mới đủ bán.

Tôi vốn thích những chương trình ca cổ dân gian, vẫn mong có dịp ngồi đâu đó bên bờ sông, nghe vài nghệ sĩ miệt vườn chính hiệu đờn ca trong một buổi chiều. Nhưng rồi chợt tự hỏi, bây giờ còn duyên đâu mà gặp được những người nghệ sĩ vườn như thuở trước? Có khi tiếng đờn vẫn còn đó, bài vọng cổ vẫn còn đó, nhưng không gian, con người và cái tình của buổi đờn ca năm cũ thì đã khác đi nhiều.

Cũng có những nơi người ta cố gắng dựng lại hình ảnh đồng quê bằng cách mở quán ăn giữa ruộng, làm cầu tre, chòi lá, đặt vài cái xuồng cũ bên bờ ao để khách chụp hình. Nhưng ruộng đã không còn cò trắng bay về, người ta đành cắm thêm mấy con cò bằng nhựa giữa đồng cho đủ cảnh.

Nhìn từ xa cũng có đồng xanh, có cò trắng, có mái lá, tưởng như quê xưa vẫn còn nguyên đó. Đến gần mới nhận ra con cò chẳng biết bay, cánh đồng chỉ còn làm phông nền, còn cái chất quê thật sự thì đã lặng lẽ đi đâu mất.

Những món ăn dân dã cũng vậy. Nhiều quán có ao cho khách “tự tay câu cá”, nghe qua tưởng thú vui đồng quê ngày trước, nhưng cá tôm đều đã được mua về, thả sẵn xuống ao, nuôi cho vừa cỡ rồi chờ khách móc lên. Người câu được cá thì vui, trẻ nhỏ có thêm trải nghiệm, quán cũng có thêm chuyện để quảng cáo. Chẳng có gì sai, bởi thời buổi này người ta phải làm ăn, phải nghĩ cách giữ khách.

Chỉ có điều, con cá ngày xưa được bắt dưới mương sau nhà vì nó vốn sống ở đó, còn con cá hôm nay được thả xuống ao để chờ người ta trả tiền câu lên.

Ngay cả những món gọi là “đặc sản đồng quê” cũng dần được chuẩn hóa để phục vụ số đông. Cá lóc nướng trui có khi được nuôi trong bè, vịt đồng cũng là vịt nuôi theo đàn, rau vườn có khi mua từ chợ đầu mối, còn rơm để nướng cá cũng phải gom hoặc mua về. Món ăn vẫn mang tên cũ, cách bày biện vẫn có lá sen, tàu chuối, rổ tre, nia trúc, nhưng cái hoàn cảnh sinh ra món ăn ấy đã không còn như trước.

Ngày xưa, người ta ăn cá đồng vì dưới ruộng có cá, ăn rau vườn vì sau nhà có rau, nướng con vịt bằng đất sét vì quanh mình chỉ có đất, rơm và củi. Còn bây giờ, người ta phải dựng lại cả một không gian đồng quê để bán cho những người đang nhớ quê, hoặc cho lớp trẻ chưa từng biết quê ngày trước thật sự ra sao.

Đôi khi nhìn mấy con cò nhựa đứng im giữa ruộng, tôi thấy vừa buồn cười, vừa xót xa. Người ta không chỉ làm giả một con cò, mà đang cố giữ lại hình bóng của một miền quê đã dần biến mất. Cái giả ấy nhìn kỹ cũng đáng thương, bởi nếu cò thật còn bay về, ruộng thật còn cá tôm, và đời sống đồng quê vẫn còn nguyên vẹn, có lẽ chẳng ai cần cắm cò nhựa hay thả cá xuống ao để dựng lại ký ức làm gì.

Hoàn cảnh đổi thay, thời gian đổi thay, không gian cũng đổi thay. Những gì từng là đời sống bình thường của mình, qua vài chục năm lại trở thành ký ức. Mà ký ức thì lạ lắm, càng xa càng đẹp, càng cũ càng thơm, đến lúc trở về tìm lại mới hay rằng thứ mình nhớ không chỉ là món ăn, con đường hay bến nước, mà là cả một khoảng đời đã mất.

Tôi còn nhớ, trước khi rời xứ, từng có dịp làm món cá lóc nướng trui và vịt nướng đất sét ở Sa Đéc. Khi ấy, những món đó đâu phải thứ gì quá đặc biệt. Chỉ cần có con cá dưới mương, con vịt ngoài vườn, ít rơm khô, vài cục đất sét là bà con có thể quây quần làm một bữa. Món ăn ngon không hẳn vì nguyên liệu quý, mà vì có đủ người ngồi quanh, có tiếng cười, có mùi khói rơm và cái bụng còn biết đói sau một ngày làm lụng.

Bây giờ trở lại chốn xưa, ngay cái cồn hoang ngày trước cũng đã trở thành một khu đô thị sầm uất. Nhà cửa mọc lên, đường sá mở rộng, quán xá sáng choang. Người ta gọi đó là phát triển, mà quả thật cũng là phát triển. Cuộc sống khá hơn, tiện nghi hơn, đất đai có giá hơn, người dân có thêm cơ hội làm ăn.

Chỉ có điều, trong mỗi bước tiến về phía trước, dường như vẫn có một thứ gì đó âm thầm nằm lại phía sau.

Có khi là một cánh đồng.

Có khi là một con rạch nhỏ.

Có khi là tiếng đờn ca vọng ra từ căn chòi lá.

Có khi là đàn cò trắng từng chao nghiêng trên ruộng lúa.

Có khi chỉ là mùi cá lóc nướng trui trong buổi chiều, thứ mùi mình cứ tưởng còn đâu đó, nhưng đi tìm hoài chẳng gặp.

Rồi mình lẩn thẩn nhận ra, quê hương vẫn còn nguyên tên gọi, vẫn con sông ấy, vẫn vùng đất ấy, nhưng quê hương trong trí nhớ của mình thì đã lặng lẽ trôi qua từ lâu.

Mình trở về tìm lại quê xưa, nhưng có khi thứ thật sự đã cũ lại chính là mình.

Bí Bếp

https://www.facebook.com/share/p/1HzDv1uerr/

_________________________________

Mắm kho & Những quả Chùm ruột

Lê Thanh Hoàng Dân

Hình FB "Hương Vị Cuộc Sống".

"Mắm kho hay canh mắm là một món ăn sử dụng nguyên liệu chính là mắm (mắm bò hóc, mắm cá các loại) nấu nước đậm vị và khá sánh đặc, ăn kèm với các loại rau nhúng, chấm, chần, tương tự như cách ăn lẩu, thịnh hành tại nhiều vùng ở Việt Nam, đặc biệt là miền Nam.

Mắm kho có lịch sử từ lâu đời, là món ăn thường nhật và được coi là món chủ lực trong mâm cơm của cộng đồng các dân tộc miền Nam Việt Nam nói chung. Người Khmer thường ăn mắm bò hóc (pro-hốk), trong khi đó người Kinh ăn mắm chao, bao gồm trong đó cả mắm cá lóc, mắm cá sặc, mắm cá đối, mắm cá chẻm, mắm cá kến, mắm cá mề gà v.v...

... Mắm kho rất thích hợp để chấm bông điên điển hoặc hoa súng, rau nhút (một loại rau mọc trên mặt nước như rau muống), bắp chuối thái mỏng, có nơi gọi là hoa chuối, giá, như những câu ca dao bên dưới nói đến.

Tuy vậy, trong thực tế nồi mắm kho được nhúng với nhiều loại rau dưa khác nhau, và theo truyền thống chỉ đơn giản là nồi mắm nhúng rau, bao gồm trong đó cả các loại rau trồng và rau dại, ăn với cơm. Một số loại rau được luộc sơ trước khi chấm mắm như rau muống luộc, ngọn bí và lá bí non luộc, rau cải luộc v.v...

Và bên cạnh đó là các loại rau sống, rau thơm như rau đắng đất, rau càng cua, rau đắng đồng, rau nhúc, rau ngổ, rau bồng bồng, bông điên điển, bông súng, rau dừa, lá mã đề, rau càng cua, rau Mặt Trăng, rau cải trời, lá cách, lá điều, lá đào, rau dấp cá, rau húng lũi, tía tô, rau Mặt Trăng, lá sộp, lá muối, cà tím, đậu bắp, hoa chuối v.v...

... Trong những thập niên gần đây khi đời sống dư dả hơn và thú ẩm thực trở nên cầu kỳ hơn, nồi mắm kho đã được cải tiến với sự bổ sung nhiều loại thịt động vật, giúp nồi mắm thêm hấp dẫn và bổ dưỡng.

Sang hơn nữa, nồi mắm kho còn được nâng lên thành lẩu mắm bằng những gia vị khác cầu kỳ như sả, ớt, riềng, hành, tỏi băm nhuyễn và cách chế biến bài bản.

Bên cạnh các loại rau đồng và rau dại nói trên, lẩu mắm được nhúng với cả thịt ba chỉ, thịt quay, tôm sú lột vỏ, cá mực tươi, trứng cá kèo, cá đối, cá ngát, cá chẽm, ngao, sò, lươn v.v.

Nồi nước dùng với mắm rã trong nước luôn để sôi lăn tăn trên bếp, các loại thịt, cá và rau được nhúng vào từ từ trong quá trình ăn và ăn luôn khi vừa chín, còn nóng hổi... ".

Những quả Chùm ruột

Hình FB "Hậu Giang".

Tình cờ thấy hình chùm ruột, thèm chảy nước miếng, gợi tôi nhớ thời tuổi trẻ ở Sài Gòn. 49 năm nay sống ở Mỹ tôi không được ăn trái cây này. Sau nhà tôi ở Orlando có trồng một cây "Cherries Barbedos", vị chua chua giống chùm ruột, nhưng không ngon bằng.

"... Quả chùm ruột thường được sử dụng để chế biến các món ăn vặt như: làm mứt, lắc muối ớt, ngâm mắm đường,... hoặc ngâm rượu...

Mứt chùm ruột: Mứt chùm ruột là món ăn vặt tuổi thơ khoái khẩu của nhiều người. Nhờ vị ngọt, thơm ngon và cách làm đơn giản, mứt chùm ruột là món ăn vô cùng “hút khách”.

Rượu chùm ruột: Rượu chùm ruột là thức uống tốt cho sức khỏe. Do đó, nếu bạn đang có chùm ruột mà chưa biết chế biến thành món gì thì rượu chùm ruột là gợi ý tuyệt vời đấy.

Chùm ruột lắc muối ớt: Chùm ruột lắc muối ớt - Món ăn vặt hấp dẫn và cực kỳ dễ làm. Đây là món ăn vặt tuổi thơ ngon khó cưỡng của không ít người.

Chùm ruột ngâm mắm đường: Chùm ruột ngâm mắm đường cũng là món ăn yêu thích của nhiều người. Chùm ruột ngâm mắm đường ngon hấp dẫn, dễ làm.." (khuvuonxanh.com)

"Chùm ruột còn gọi là tầm ruột là loài cây có quả ăn được trong họ Phyllanthaceae. Cây chùm ruột vừa được trồng làm cây cảnh vừa lấy quả.

Chùm ruột phân bố chủ yếu ở miền nhiệt đới Á Châu từ Madagascar đến Ấn Độ sang tận Đông Nam Á. Ở Việt Nam, chùm ruột trồng phổ biến ở miền Nam.

Chùm ruột là phương ngữ ở miền nam còn tầm ruột là phương ngữ ở miền bắc..."

Nguồn: (Wikipedia)

______________________________________________